非手性低聚苯胺多级手性纳米带:温度诱导的螺旋反转及对映选择性结晶应用

缪正杰 周传强 任园园 徐香平 解菊 韩杰

引用本文: 缪正杰, 周传强, 任园园, 徐香平, 解菊, 韩杰. 非手性低聚苯胺多级手性纳米带:温度诱导的螺旋反转及对映选择性结晶应用[J]. 物理化学学报, 2026, 42(10): 100256. doi: 10.1016/j.actphy.2026.100256 shu
Citation:  Zhengjie Miao,  Chuanqiang Zhou,  Yuanyuan Ren,  Xiangping Xu,  Ju Xie,  Jie Han. Hierarchical chiral nanoribbons of achiral oligoaniline: temperature induced helicity inversion and enantioselective crystallization application[J]. Acta Physico-Chimica Sinica, 2026, 42(10): 100256. doi: 10.1016/j.actphy.2026.100256 shu

非手性低聚苯胺多级手性纳米带:温度诱导的螺旋反转及对映选择性结晶应用

    通讯作者: 周传强,E-mail:cqzhou@yzu.edu.cn; 韩杰,E-mail:hanjie@yzu.edu.cn
  • 基金项目:

    国家自然科学基金(22272147, 22272146, 22572166)和江苏省高校优势学科建设工程

摘要: 构筑具有可调控手性的多级手性纳米结构,对发展手性光学材料与手性分离技术具有重要意义。然而,基于手性分子构筑的手性纳米结构,在实际应用中常受单体固有手性干扰问题的制约。本文报道了一种利用非手性低聚苯胺,通过简便且高效的方法合成多级手性纳米带的策略。在该非手性体系中,苯胺经氧化反应生成中间态纳米线,再通过多级自组装过程形成螺旋扭曲的纳米带。值得注意的是,仅通过调控反应温度,即可实现纳米带扭转方向及超分子手性的调控甚至反转。机理研究表明,氧化过程中会生成非手性三聚苯胺衍生物;分子间相互作用随温度发生变化,进而调控了非对称自组装过程。所制备的多级手性纳米带成功应用于外消旋氨基酸混合物的对映选择性结晶,无需引入任何外源性手性物质即可实现高效手性拆分。本研究为在非手性体系中构筑多级手性纳米结构提供了切实可行的策略,并展示了其在手性分离领域的应用潜力。

English

    1. [1]

      D.G. Blackmond, Cold Spring Harb. Perspect. Biol. 11(3) (2019) a032540, https://doi.org/10.1101/cshperspect.a032540.D.G. Blackmond, Cold Spring Harb. Perspect. Biol. 11(3) (2019) a032540, https://doi.org/10.1101/cshperspect.a032540.

    2. [2]

      D.R. Link, G. Natale, R. Shao, J.E. Maciennan, N. A. Clark, E. a Körblova, D.M.Walba, Science 278(5345) (1997) 1924, https://doi.org/10.1126/science.278.5345.1924.D.R. Link, G. Natale, R. Shao, J.E. Maciennan, N. A. Clark, E. a Körblova, D.M.Walba, Science 278(5345) (1997) 1924, https://doi.org/10.1126/science.278.5345.1924.

    3. [3]

      G. Singh, H. Chan, A. Baskin, E. Gelman, N. Repnin, P. Král, R. Klajn, Science 345(2014) 1149, https://doi.org/10.1126/science.1254132.G. Singh, H. Chan, A. Baskin, E. Gelman, N. Repnin, P. Král, R. Klajn, Science 345(2014) 1149, https://doi.org/10.1126/science.1254132.

    4. [4]

      Y. Li, G. J. Stec, H. K. Kim, S. Thapa, S.-L. Zheng, A. McClelland, J. A. Mason, Nat. Chem. 17(2025) 169, https://doi.org/10.1038/s41557-024-01696-6.Y. Li, G. J. Stec, H. K. Kim, S. Thapa, S.-L. Zheng, A. McClelland, J. A. Mason, Nat. Chem. 17(2025) 169, https://doi.org/10.1038/s41557-024-01696-6.

    5. [5]

      J. Mun, M. Kim, Y. Yang, T. Badloe, J. Ni, Y. Chen, C. Qiu, J. Rho, Light. Sci. Appl. 9(2020) 139, https://doi.org/10.1038/s41377-020-00367-8.J. Mun, M. Kim, Y. Yang, T. Badloe, J. Ni, Y. Chen, C. Qiu, J. Rho, Light. Sci. Appl. 9(2020) 139, https://doi.org/10.1038/s41377-020-00367-8.

    6. [6]

      R. Naaman, Y. Paltiel, D. H. Waldeck, Nat. Rev. Chem 3(2019) 250, https://doi.org/10.1038/s41570-019-0087-1.R. Naaman, Y. Paltiel, D. H. Waldeck, Nat. Rev. Chem 3(2019) 250, https://doi.org/10.1038/s41570-019-0087-1.

    7. [7]

      N. Micali, H. Engelkamp, P.G. van Rhee, P. C. M. Christianen, L. M. Scolaro, J. C. Maan, Nat. Chem 4(2012) 201, https://doi.org/10.1038/nchem.1264.N. Micali, H. Engelkamp, P.G. van Rhee, P. C. M. Christianen, L. M. Scolaro, J. C. Maan, Nat. Chem 4(2012) 201, https://doi.org/10.1038/nchem.1264.

    8. [8]

      K. Fu, Y. Zhao, G. Liu, Nat. Commun. 15(2024) 9571, https://doi.org/10.1038/s41467-024-53928-5.K. Fu, Y. Zhao, G. Liu, Nat. Commun. 15(2024) 9571, https://doi.org/10.1038/s41467-024-53928-5.

    9. [9]

      Y. Bi, Z. Wang, T. Liu, D. Sun, N. Godbert, H. Li, J. Hao, X. Xin, ACS Nano 15(10) (2021) 15910, https://doi.org/10.1021/acsnano.1c03824.Y. Bi, Z. Wang, T. Liu, D. Sun, N. Godbert, H. Li, J. Hao, X. Xin, ACS Nano 15(10) (2021) 15910, https://doi.org/10.1021/acsnano.1c03824.

    10. [10]

      J. Shen, J. Fu, P. Mahato, M. Wang, B. Liu, Z. Yang, W. Qi, D. Sun, X. Xin, ACS Nano 19(35) (2025) 31516, https://doi.org/10.1021/acsnano.5c08207.J. Shen, J. Fu, P. Mahato, M. Wang, B. Liu, Z. Yang, W. Qi, D. Sun, X. Xin, ACS Nano 19(35) (2025) 31516, https://doi.org/10.1021/acsnano.5c08207.

    11. [11]

      W. Wang, T. Liu, T. Zhao, D. Sun, H. Li, P. Xing, X. Xin, Adv. Sci. 11(1) (2023) 2305102, https://doi.org/10.1002/advs.202305102.W. Wang, T. Liu, T. Zhao, D. Sun, H. Li, P. Xing, X. Xin, Adv. Sci. 11(1) (2023) 2305102, https://doi.org/10.1002/advs.202305102.

    12. [12]

      N. Feng, Z. Wang, D. Sun, L. Zhang, X. Xin, P. Sun, M. Azam, H. Li, Small 20(6) (2023) 2305366, https://doi.org/10.1002/smll.202305366.N. Feng, Z. Wang, D. Sun, L. Zhang, X. Xin, P. Sun, M. Azam, H. Li, Small 20(6) (2023) 2305366, https://doi.org/10.1002/smll.202305366.

    13. [13]

      N. Feng, Z. Wang, D. Sun, P. Sun, X. Xin, X. Cheng, H. Li, Adv. Optical Mater. 20(15) (2022) 2102319, https://doi.org/10.1002/adom.202102319.N. Feng, Z. Wang, D. Sun, P. Sun, X. Xin, X. Cheng, H. Li, Adv. Optical Mater. 20(15) (2022) 2102319, https://doi.org/10.1002/adom.202102319.

    14. [14]

      K.S. Park, Z. Xue, B.B. Patel, H. An, J.J. Kwok, P. Kafle, Q. Chen, D. Shukla, Y. Diao, Nat. Commun. 13(2022) 2738, https://doi.org/10.1038/s41467-022-30420-6.K.S. Park, Z. Xue, B.B. Patel, H. An, J.J. Kwok, P. Kafle, Q. Chen, D. Shukla, Y. Diao, Nat. Commun. 13(2022) 2738, https://doi.org/10.1038/s41467-022-30420-6.

    15. [15]

      J. Karcz, J. Herman, N. Rychłowicz, P. Kula, E. Górecka, J. Szydlowska, P. W. Majewski, D. Pociecha, Science 384(2024) 1096, https://doi.org/10.1126/science.adn6812.J. Karcz, J. Herman, N. Rychłowicz, P. Kula, E. Górecka, J. Szydlowska, P. W. Majewski, D. Pociecha, Science 384(2024) 1096, https://doi.org/10.1126/science.adn6812.

    16. [16]

      T.J. Ugras, R.B. Carson, R.P. Lynch, H. Li, Y. Yao, L. Cupellini, K. A. Page, D. Wang, A. Arbe, S. Bals, et al., Science 387(6733) (2025), https://doi.org/10.1126/science.ado7201.T.J. Ugras, R.B. Carson, R.P. Lynch, H. Li, Y. Yao, L. Cupellini, K. A. Page, D. Wang, A. Arbe, S. Bals, et al., Science 387(6733) (2025), https://doi.org/10.1126/science.ado7201.

    17. [17]

      G.F. Liu, L. Y. Zhu, W. Ji, C. L. Feng, Z. X. Wei, Angew. Chem. Int. Ed. 128(7) (2015) 2457, https://doi.org/10.1002/ange.201510140.G.F. Liu, L. Y. Zhu, W. Ji, C. L. Feng, Z. X. Wei, Angew. Chem. Int. Ed. 128(7) (2015) 2457, https://doi.org/10.1002/ange.201510140.

    18. [18]

      C. Du, Z. Li, X. Zhu, G. Ouyang, M. Liu, Nat. Nanotechnol. 17(12) (2022) 1294, https://doi.org/10.1038/s41565-022-01234-w.C. Du, Z. Li, X. Zhu, G. Ouyang, M. Liu, Nat. Nanotechnol. 17(12) (2022) 1294, https://doi.org/10.1038/s41565-022-01234-w.

    19. [19]

      M. Kim, M. Zhang, Y. Zhu, Y. Yan, X. Pu, W. Choi, S. Chung, K. Cho, J. Kim, V. Tsukruk, et al., Science 389(6761) (2025) eadu0296, https://doi.org/10.1126/science.adu0296.M. Kim, M. Zhang, Y. Zhu, Y. Yan, X. Pu, W. Choi, S. Chung, K. Cho, J. Kim, V. Tsukruk, et al., Science 389(6761) (2025) eadu0296, https://doi.org/10.1126/science.adu0296.

    20. [20]

      C. Kulkarni, P.A. Korevaar, K.K. Bejagam, A.R.A. Palmans, E.W. Meijer, S.J. George, J. Am. Chem. Soc. 139(39) (2017) 13867, https://doi.org/10.1021/jacs.7b07639.C. Kulkarni, P.A. Korevaar, K.K. Bejagam, A.R.A. Palmans, E.W. Meijer, S.J. George, J. Am. Chem. Soc. 139(39) (2017) 13867, https://doi.org/10.1021/jacs.7b07639.

    21. [21]

      H. Jiang, Y. Jiang, J. Han, L. Zhang, M. Liu, Angew. Chem. Int. Ed. 58(3) (2018) 789, https://doi.org/10.1002/anie.201811060.H. Jiang, Y. Jiang, J. Han, L. Zhang, M. Liu, Angew. Chem. Int. Ed. 58(3) (2018) 789, https://doi.org/10.1002/anie.201811060.

    22. [22]

      G. Liu, J. Sheng, W.L. Teo, G. Yang, H. Wu, Y. Li, Y. Zhao, J. Am. Chem. Soc. 140(47) (2018) 16278, https://doi.org/10.1021/jacs.8b10024.G. Liu, J. Sheng, W.L. Teo, G. Yang, H. Wu, Y. Li, Y. Zhao, J. Am. Chem. Soc. 140(47) (2018) 16278, https://doi.org/10.1021/jacs.8b10024.

    23. [23]

      C. Zhou, Y. Ren, J. Han, X. Gong, Z. Wei, J. Xie, R. Guo, J. Am. Chem. Soc. 140(30) (2018) 9417, https://doi.org/10.1021/jacs.7b12178.C. Zhou, Y. Ren, J. Han, X. Gong, Z. Wei, J. Xie, R. Guo, J. Am. Chem. Soc. 140(30) (2018) 9417, https://doi.org/10.1021/jacs.7b12178.

    24. [24]

      C. Zhou, Y. Ren, J. Han, Q. Xu, R. Guo, ACS Nano 13(3) (2019) 3534, https://doi.org/10.1021/acsnano.8b09784.C. Zhou, Y. Ren, J. Han, Q. Xu, R. Guo, ACS Nano 13(3) (2019) 3534, https://doi.org/10.1021/acsnano.8b09784.

    25. [25]

      C. Chen, B. Zhao, J. Deng, ACS Macro Lett. 4(4) (2015) 348, https://doi.org/10.1021/acsmacrolett.5b00088.C. Chen, B. Zhao, J. Deng, ACS Macro Lett. 4(4) (2015) 348, https://doi.org/10.1021/acsmacrolett.5b00088.

    26. [26]

      B. Zhao, J. Lin, J. Deng, D. Liu, Macromol. Rapid. Comm. 39(2018) 1800072, https://doi.org/10.1002/marc.201800072.B. Zhao, J. Lin, J. Deng, D. Liu, Macromol. Rapid. Comm. 39(2018) 1800072, https://doi.org/10.1002/marc.201800072.

    27. [27]

      L. Zhang, P. Fu, B. Wang, M. Liu, Q. Zhao, X. Pang, Z. Cui, React. Funct. Polym. 131(2018) 326, https://doi.org/10.1016/j.reactfunctpolym.2018.08.004.L. Zhang, P. Fu, B. Wang, M. Liu, Q. Zhao, X. Pang, Z. Cui, React. Funct. Polym. 131(2018) 326, https://doi.org/10.1016/j.reactfunctpolym.2018.08.004.

    28. [28]

      P. Liu, H. Zhang, B. Zhou, T. Cao, W. Chen, Y. Li, J. Hao, R. Pan, J. Cheng, J.Sci. Sin. Chim. 54(8) (2024) 1337, https://doi.org/10.1360/ssc-2024-0073.P. Liu, H. Zhang, B. Zhou, T. Cao, W. Chen, Y. Li, J. Hao, R. Pan, J. Cheng, J.Sci. Sin. Chim. 54(8) (2024) 1337, https://doi.org/10.1360/ssc-2024-0073.

    29. [29]

      J. Stejskal, I. Sapurina, M. Trchová, Prog. Polym. Sci. 35(12) (2010) 1420, https://doi.org/10.1016/j.progpolymsci.2010.07.006.J. Stejskal, I. Sapurina, M. Trchová, Prog. Polym. Sci. 35(12) (2010) 1420, https://doi.org/10.1016/j.progpolymsci.2010.07.006.

    30. [30]

      X. Wei, Y. Wang, J. Li, F. Wang, G. Chang, T. Fu, W. Zhou, Carbohyd. Polym. 201(2018) 387, https://doi.org/10.1016/j.carbpol.2018.08.031.X. Wei, Y. Wang, J. Li, F. Wang, G. Chang, T. Fu, W. Zhou, Carbohyd. Polym. 201(2018) 387, https://doi.org/10.1016/j.carbpol.2018.08.031.

    31. [31]

      D. Xiang, K. Li, K. Miao, R. Long, Y. Xiong, X. Kang, Acta Phys.-Chim. Sin. 40(8) (2024) 2308027, https://doi.org/10.3866/pku.Whxb202308027.D. Xiang, K. Li, K. Miao, R. Long, Y. Xiong, X. Kang, Acta Phys.-Chim. Sin. 40(8) (2024) 2308027, https://doi.org/10.3866/pku.Whxb202308027.

    32. [32]

      H. Ishikawa, N. Uemura, R. Saito, Y. Yoshida, T. Mino, Y. Kasashima, M. Sakamoto, Chem.-Eur. J. 25(41) (2019) 9758, https://doi.org/10.1002/chem.201901889.H. Ishikawa, N. Uemura, R. Saito, Y. Yoshida, T. Mino, Y. Kasashima, M. Sakamoto, Chem.-Eur. J. 25(41) (2019) 9758, https://doi.org/10.1002/chem.201901889.

    33. [33]

      F. Zhou, O. Shemchuk, M.D. Charpentier, C. Matheys, L. Collard, J. H. ter Horst, T. Leyssens, Angew. Chem. Int. Ed. 60(37) (2021) 20264, https://doi.org/10.1002/anie.202107804.F. Zhou, O. Shemchuk, M.D. Charpentier, C. Matheys, L. Collard, J. H. ter Horst, T. Leyssens, Angew. Chem. Int. Ed. 60(37) (2021) 20264, https://doi.org/10.1002/anie.202107804.

    34. [34]

      X. Yan, J. Cao, H. Luo, Z. Li, Z. Cao, Y. Mo, Y.-B. Jiang, Nat. Commun. 15(1) (2024), https://doi.org/10.1038/s41467-024-53744-x.X. Yan, J. Cao, H. Luo, Z. Li, Z. Cao, Y. Mo, Y.-B. Jiang, Nat. Commun. 15(1) (2024), https://doi.org/10.1038/s41467-024-53744-x.

  • 加载中
计量
  • PDF下载量:  0
  • 文章访问数:  8
  • HTML全文浏览量:  2
文章相关
  • 收稿日期:  2025-12-13
  • 接受日期:  2026-02-09
  • 修回日期:  2026-02-05
通讯作者: 陈斌, bchen63@163.com
  • 1. 

    沈阳化工大学材料科学与工程学院 沈阳 110142

  1. 本站搜索
  2. 百度学术搜索
  3. 万方数据库搜索
  4. CNKI搜索

/

返回文章