双缆共轭聚合物中的间隔基异构化工程用于优化分子堆积和增强光伏性能

张文浩 方海盛 刘丽娟 汤怀皓 肖承义 李韦伟

引用本文: 张文浩, 方海盛, 刘丽娟, 汤怀皓, 肖承义, 李韦伟. 双缆共轭聚合物中的间隔基异构化工程用于优化分子堆积和增强光伏性能[J]. 物理化学学报, 2026, 42(10): 100229. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100229 shu
Citation:  Wenhao Zhang,  Haisheng Fang,  Lijuan Liu,  Huaihao Tang,  Chengyi Xiao,  Weiwei Li. Spacer isomerization engineering in double-cable conjugated polymers for optimized molecular packing and enhanced photovoltaic performance[J]. Acta Physico-Chimica Sinica, 2026, 42(10): 100229. doi: 10.1016/j.actphy.2025.100229 shu

双缆共轭聚合物中的间隔基异构化工程用于优化分子堆积和增强光伏性能

    通讯作者: 方海盛,E-mail:2021410015@mail.buct.edu.cn; 李韦伟,E-mail:liweiwei@iccas.ac.cn
  • 基金项目:

    国家自然科学基金(52473165, 22475013),中央高校基本科研业务费专项资金(buctrc201828, XK1802-2),武汉光电国家研究中心开放基金(2023WNLOKF012)。

摘要: 双缆共轭聚合物由给体主链与受体侧链构成,二者通过较长的柔性间隔基连接,而连接位置对聚合物的物理化学性质具有显著影响。本研究通过间隔基异构化工程设计并合成了两种间隔基分别连接在茚酮苯环的对位和邻位上的化合物,分别称为ZP-1和ZP-2。研究发现,将取代位置从邻位(ZP-2)调整至对位(ZP-1),可实现更优的分子堆积并提高薄膜结晶度。这种结构优化促进了激子解离与电荷传输过程,使得基于ZP-1的器件在短路电流密度和填充因子上均显著提升。最终,ZP-1器件实现了10.43%的功率转换效率(PCE),性能优于ZP-2。此外,两种聚合物均展现出优异的热稳定性:经过外推时间8000 h连续热老化后,仍能保持初始PCE的80%以上。值得注意的是,当ZP-1作为第三组分掺入D18:BTP-eC9二元共混体系时,可有效优化给体-受体界面,使器件实现了19.81%的高PCE。本研究为高效稳定的单组分有机太阳能电池及新型三元体系的合理设计提供了宝贵见解。

English

    1. [1]

      G.T. Feng, J.Y. Li, Y.K. He, W.Y. Zheng, J. Wang, C. Li, Z. Tang, A. Osvet, N. Li, C.J. Brabec, et al., Joule 3(2019) 1765, https://doi.org/10.1016/j.joule.2019.05.008.G.T. Feng, J.Y. Li, Y.K. He, W.Y. Zheng, J. Wang, C. Li, Z. Tang, A. Osvet, N. Li, C.J. Brabec, et al., Joule 3(2019) 1765, https://doi.org/10.1016/j.joule.2019.05.008.

    2. [2]

      S.J. Liang, B.Q. Liu, S. Karuthedath, J. Wang, Y.K. He, W.L. Tan, H. Li, Y.H. Xu, N. Li, J.H. Hou, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 61(2022) e202209316, https://doi.org/10.1002/anie.202209316.S.J. Liang, B.Q. Liu, S. Karuthedath, J. Wang, Y.K. He, W.L. Tan, H. Li, Y.H. Xu, N. Li, J.H. Hou, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 61(2022) e202209316, https://doi.org/10.1002/anie.202209316.

    3. [3]

      B.Q. Liu, S.J. Liang, S. Karuthedath, C.Y. Xiao, J. Wang, W.L. Tan, R.N. Li, H. Li, J.H. Hou, Z. Tang, et al., J. Mater. Chem. A 11(2023) 12236, https://doi.org/10.1039/D3TA01501G.B.Q. Liu, S.J. Liang, S. Karuthedath, C.Y. Xiao, J. Wang, W.L. Tan, R.N. Li, H. Li, J.H. Hou, Z. Tang, et al., J. Mater. Chem. A 11(2023) 12236, https://doi.org/10.1039/D3TA01501G.

    4. [4]

      W.B. Lai, S. Karuthedath, C.Y. Xiao, L. Meng, F. Laquaic, W.W. Li, Y.F. Li, Chin. Chem. Lett. 35(2024) 108287, https://doi.org/10.1016/j.cclet.2023.108287.W.B. Lai, S. Karuthedath, C.Y. Xiao, L. Meng, F. Laquaic, W.W. Li, Y.F. Li, Chin. Chem. Lett. 35(2024) 108287, https://doi.org/10.1016/j.cclet.2023.108287.

    5. [5]

      Y.K. Wang, Q.M. Chen, S.J. Liang, D.D. Xia, C.W. Zhao, C.R. Mcneill, W.W. Li, Chin. Chem. Lett. 35(2024) 109164, https://doi.org/10.1016/j.cclet.2023.109164.Y.K. Wang, Q.M. Chen, S.J. Liang, D.D. Xia, C.W. Zhao, C.R. Mcneill, W.W. Li, Chin. Chem. Lett. 35(2024) 109164, https://doi.org/10.1016/j.cclet.2023.109164.

    6. [6]

      Y.W. Guo, D.W. Li, Y. Gao, C.H. Li, Acta Phys. Chim. Sin. 40(2024) 2306050, https://doi.org/10.3866/PKU.WHXB202306050.Y.W. Guo, D.W. Li, Y. Gao, C.H. Li, Acta Phys. Chim. Sin. 40(2024) 2306050, https://doi.org/10.3866/PKU.WHXB202306050.

    7. [7]

      Y. Li, R.A. Pacalaj, Y.M. Luo, K.R. Ai, Y.L. Hai, S.J. Liang, K.Z. Fan, A.A. Sergeev, R.J. Ma, T.A. Dela Peña, et al., Adv. Mater. 37(2025) 2409212, https://doi.org/10.1002/adma.202409212.Y. Li, R.A. Pacalaj, Y.M. Luo, K.R. Ai, Y.L. Hai, S.J. Liang, K.Z. Fan, A.A. Sergeev, R.J. Ma, T.A. Dela Peña, et al., Adv. Mater. 37(2025) 2409212, https://doi.org/10.1002/adma.202409212.

    8. [8]

      F. Qi, Y.X. Li, R. Zhang, F.R. Lin, K.K. Liu, Q.P. Fan, A.K.-Y. Jen, Angew. Chem. Int. Ed. 62(2023) e202303066, https://doi.org/10.1002/anie.202303066.F. Qi, Y.X. Li, R. Zhang, F.R. Lin, K.K. Liu, Q.P. Fan, A.K.-Y. Jen, Angew. Chem. Int. Ed. 62(2023) e202303066, https://doi.org/10.1002/anie.202303066.

    9. [9]

      J.Y. Yu, S.X. Li, M.M. Shi, H.M. Zhu, H.Z. Chen, Polymer Science & Technology 1(2025) 25, https://doi.org/10.1021/polymscitech.4c00054.J.Y. Yu, S.X. Li, M.M. Shi, H.M. Zhu, H.Z. Chen, Polymer Science & Technology 1(2025) 25, https://doi.org/10.1021/polymscitech.4c00054.

    10. [10]

      C.C. Xie, C.Y. Xiao, H.S. Niu, G.T. Feng, W.W. Li, Chin. Chem. Lett. 35(2024) 109849, https://doi.org/10.1016/j.cclet.2024.109849.C.C. Xie, C.Y. Xiao, H.S. Niu, G.T. Feng, W.W. Li, Chin. Chem. Lett. 35(2024) 109849, https://doi.org/10.1016/j.cclet.2024.109849.

    11. [11]

      R.N. Li, S.J. Liang, Y.H. Xu, C.F. Zhang, Z. Tang, B.Q. Liu, W.W. Li, Acta Phys. Chim. Sin. 40(2024) 2307037, https://doi.org/10.3866/PKU.WHXB202307037.R.N. Li, S.J. Liang, Y.H. Xu, C.F. Zhang, Z. Tang, B.Q. Liu, W.W. Li, Acta Phys. Chim. Sin. 40(2024) 2307037, https://doi.org/10.3866/PKU.WHXB202307037.

    12. [12]

      C. Li, X.X. Wu, X.Y. Sui, H.B. Wu, C. Wang, G.T. Feng, Y.G. Wu, F. Liu, X.F. Liu, Z. Tang, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 58(2019) 15532, https://doi.org/10.1002/anie.201910489.C. Li, X.X. Wu, X.Y. Sui, H.B. Wu, C. Wang, G.T. Feng, Y.G. Wu, F. Liu, X.F. Liu, Z. Tang, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 58(2019) 15532, https://doi.org/10.1002/anie.201910489.

    13. [13]

      Z.F. Yang, S.J. Liang, B.Q. Liu, J. Wang, F. Yang, Q.M. Chen, C.Y. Xiao, Z. Tang, W.W. Li, Polym. Chem. 12(2021) 6865, https://doi.org/10.1039/D1PY01188J.Z.F. Yang, S.J. Liang, B.Q. Liu, J. Wang, F. Yang, Q.M. Chen, C.Y. Xiao, Z. Tang, W.W. Li, Polym. Chem. 12(2021) 6865, https://doi.org/10.1039/D1PY01188J.

    14. [14]

      S.J. Liang, C.Y. Xiao, C.C. Xie, B.Q. Liu, H.S. Fang, W.W. Li, Adv. Mater. 35(2023) 2300629, https://doi.org/10.1002/adma.202300629.S.J. Liang, C.Y. Xiao, C.C. Xie, B.Q. Liu, H.S. Fang, W.W. Li, Adv. Mater. 35(2023) 2300629, https://doi.org/10.1002/adma.202300629.

    15. [15]

      H.S. Fang, C.Y. Xiao, S.J. Liang, L.H. Liu, J.M. Huang, Y.W. Wang, A.D. Zhang, Y. Li, C.R. Mcneill, H. Cheng, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 64(2025) e202514735, https://doi.org/10.1002/anie.202514735.H.S. Fang, C.Y. Xiao, S.J. Liang, L.H. Liu, J.M. Huang, Y.W. Wang, A.D. Zhang, Y. Li, C.R. Mcneill, H. Cheng, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 64(2025) e202514735, https://doi.org/10.1002/anie.202514735.

    16. [16]

      M.L. Xie, Z.X. Wei, K. Lu, Chem. Sci. 15(2024) 8265, https://doi.org/10.1039/D4SC01481B.M.L. Xie, Z.X. Wei, K. Lu, Chem. Sci. 15(2024) 8265, https://doi.org/10.1039/D4SC01481B.

    17. [17]

      C. Wang, Q.M. Chen, C.F. Zhang, B.Y. Han, X.C. Liu, S.J. Liang, B. Wang, C.Y. Xiao, B. Gao, Z. Tang, et al., CCS Chem. 7(2024) 1177, https://doi.org/10.31635/ccschem.024.202404023.C. Wang, Q.M. Chen, C.F. Zhang, B.Y. Han, X.C. Liu, S.J. Liang, B. Wang, C.Y. Xiao, B. Gao, Z. Tang, et al., CCS Chem. 7(2024) 1177, https://doi.org/10.31635/ccschem.024.202404023.

    18. [18]

      Z.H. Wang, W.F. Wei, R.J. Ma, D. Luo, Z.X. Chen, J. Zhang, L.Y. Yu, G. Li, Z.H. Luo, Acta Phys. Chim. Sin. 42(2026) 100182, https://doi.org/10.1016/j.actphy.2025.100182.Z.H. Wang, W.F. Wei, R.J. Ma, D. Luo, Z.X. Chen, J. Zhang, L.Y. Yu, G. Li, Z.H. Luo, Acta Phys. Chim. Sin. 42(2026) 100182, https://doi.org/10.1016/j.actphy.2025.100182.

    19. [19]

      G.T. Feng, W.L. Tan, S. Karuthedath, C. Li, X.C. Jiao, A.C.Y. Liu, H. Venugopal, Z. Tang, L. Ye, F. Laquai, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 60(2021) 25499, https://doi.org/10.1002/anie.202111192.G.T. Feng, W.L. Tan, S. Karuthedath, C. Li, X.C. Jiao, A.C.Y. Liu, H. Venugopal, Z. Tang, L. Ye, F. Laquai, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 60(2021) 25499, https://doi.org/10.1002/anie.202111192.

    20. [20]

      S.J. Liang, J. Wang, Y.N. Ouyang, W.L. Tan, C.R. Mcneill, Q.M. Chen, Z. Tang, W.W. Li, Macromolecules 55(2022) 2517, https://doi.org/10.1021/acs.macromol.1c02593.S.J. Liang, J. Wang, Y.N. Ouyang, W.L. Tan, C.R. Mcneill, Q.M. Chen, Z. Tang, W.W. Li, Macromolecules 55(2022) 2517, https://doi.org/10.1021/acs.macromol.1c02593.

    21. [21]

      Y.L. Fan, K. Ziabrev, S.Y. Zhang, B.P. Lin, S. Barlow, S.R. Marder, ACS Omega 2(2017) 377, https://doi.org/10.1021/acsomega.6b00537.Y.L. Fan, K. Ziabrev, S.Y. Zhang, B.P. Lin, S. Barlow, S.R. Marder, ACS Omega 2(2017) 377, https://doi.org/10.1021/acsomega.6b00537.

    22. [22]

      M.E. Farahat, G.C. Welch, Colorants 2(2023) 151, https://doi.org/10.3390/colorants2010011.M.E. Farahat, G.C. Welch, Colorants 2(2023) 151, https://doi.org/10.3390/colorants2010011.

    23. [23]

      W.F. Wei, C.E. Zhang, Z.X. Chen, W. Chen, G.L. Ran, G.J. Pan, W.K. Zhang, P. Müller-Buschbaum, Z.S. Bo, C.L. Yang, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 63(2024) e202315625, https://doi.org/10.1002/anie.202315625.W.F. Wei, C.E. Zhang, Z.X. Chen, W. Chen, G.L. Ran, G.J. Pan, W.K. Zhang, P. Müller-Buschbaum, Z.S. Bo, C.L. Yang, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 63(2024) e202315625, https://doi.org/10.1002/anie.202315625.

    24. [24]

      P.A. Leermakers, H.T. Thomas, L.D. Weis, F.C. James, J. Am. Chem. Soc. 88(1966) 5075, https://doi.org/10.1021/ja00974a006.P.A. Leermakers, H.T. Thomas, L.D. Weis, F.C. James, J. Am. Chem. Soc. 88(1966) 5075, https://doi.org/10.1021/ja00974a006.

    25. [25]

      A. Mahmood, A. Irfan, Comput. Theor. Chem. 1179(2020) 112797, https://doi.org/10.1016/j.comptc.2020.112797.A. Mahmood, A. Irfan, Comput. Theor. Chem. 1179(2020) 112797, https://doi.org/10.1016/j.comptc.2020.112797.

    26. [26]

      Y.F. Zhu, F.W. Zhao, W. Wang, Y.W. Li, S.M. Zhang, Y.Z. Lin, Adv. Energy Sustainability Res. 3(2022) 2100184, https://doi.org/10.1002/aesr.202100184.Y.F. Zhu, F.W. Zhao, W. Wang, Y.W. Li, S.M. Zhang, Y.Z. Lin, Adv. Energy Sustainability Res. 3(2022) 2100184, https://doi.org/10.1002/aesr.202100184.

    27. [27]

      M. Privado, P. De La Cruz, P. Malhotra, G.D. Sharma, F. Langa, Sol. Energy 221(2021) 393, https://doi.org/10.1016/j.solener.2021.04.049.M. Privado, P. De La Cruz, P. Malhotra, G.D. Sharma, F. Langa, Sol. Energy 221(2021) 393, https://doi.org/10.1016/j.solener.2021.04.049.

    28. [28]

      X. Chang, M. Balooch Qarai, F.C. Spano, J. Chem. Phys. 155(2021) 034905, https://doi.org/10.1063/5.0054877.X. Chang, M. Balooch Qarai, F.C. Spano, J. Chem. Phys. 155(2021) 034905, https://doi.org/10.1063/5.0054877.

    29. [29]

      J.Q. Du, K. Hu, J.Y. Zhang, L. Meng, J.L. Yue, I. Angunawela, H.P. Yan, S.C. Qin, X.L. Kong, Z.J. Zhang, et al., Nat. Commun. 12(2021) 5264, https://doi.org/10.1038/s41467-021-25638-9.J.Q. Du, K. Hu, J.Y. Zhang, L. Meng, J.L. Yue, I. Angunawela, H.P. Yan, S.C. Qin, X.L. Kong, Z.J. Zhang, et al., Nat. Commun. 12(2021) 5264, https://doi.org/10.1038/s41467-021-25638-9.

    30. [30]

      G.T. Feng, J.Y. Li, F.J.M. Colberts, M.M. Li, J.Q. Zhang, F. Yang, Y.Z. Jin, F.L. Zhang, R.a.J. Janssen, C. Li, et al., J. Am. Chem. Soc. 139(2017) 18647, https://doi.org/10.1021/jacs.7b10499.G.T. Feng, J.Y. Li, F.J.M. Colberts, M.M. Li, J.Q. Zhang, F. Yang, Y.Z. Jin, F.L. Zhang, R.a.J. Janssen, C. Li, et al., J. Am. Chem. Soc. 139(2017) 18647, https://doi.org/10.1021/jacs.7b10499.

    31. [31]

      G. Kupgan, X.-K. Chen, J.-L. Brédas, ACS Appl. Energy Mater. 4(2021) 4002, https://doi.org/10.1021/acsaem.1c00375.G. Kupgan, X.-K. Chen, J.-L. Brédas, ACS Appl. Energy Mater. 4(2021) 4002, https://doi.org/10.1021/acsaem.1c00375.

    32. [32]

      H. FrÖhlich, Nature 164(1949) 377, https://doi.org/10.1038/164377a0.H. FrÖhlich, Nature 164(1949) 377, https://doi.org/10.1038/164377a0.

    33. [33]

      P.N. Murgatroyd, J. Phys. D: Appl. Phys. 3(1970) 151, https://doi.org/10.1088/0022-3727/3/2/308.P.N. Murgatroyd, J. Phys. D: Appl. Phys. 3(1970) 151, https://doi.org/10.1088/0022-3727/3/2/308.

    34. [34]

      D.H. Li, N. Deng, Y.W. Fu, C.H. Guo, B.J. Zhou, L. Wang, J. Zhou, D. Liu, W. Li, K. Wang, et al., Adv. Mater. 35(2023) 2208211, https://doi.org/10.1002/adma.202208211.D.H. Li, N. Deng, Y.W. Fu, C.H. Guo, B.J. Zhou, L. Wang, J. Zhou, D. Liu, W. Li, K. Wang, et al., Adv. Mater. 35(2023) 2208211, https://doi.org/10.1002/adma.202208211.

    35. [35]

      A.L. Patterson, Phys. Rev. 56(1939) 978, https://doi.org/10.1103/PhysRev.56.978.A.L. Patterson, Phys. Rev. 56(1939) 978, https://doi.org/10.1103/PhysRev.56.978.

    36. [36]

      M.L. Li, M. Liu, F. Qi, F.R. Lin, A.K.Y. Jen, Chem. Rev. 124(2024) 2138, https://doi.org/10.1021/acs.chemrev.3c00396.M.L. Li, M. Liu, F. Qi, F.R. Lin, A.K.Y. Jen, Chem. Rev. 124(2024) 2138, https://doi.org/10.1021/acs.chemrev.3c00396.

    37. [37]

      N.K. Elumalai, A. Uddin, Energy Environ. Sci. 9(2016) 391, https://doi.org/10.1039/C5EE02871J.N.K. Elumalai, A. Uddin, Energy Environ. Sci. 9(2016) 391, https://doi.org/10.1039/C5EE02871J.

    38. [38]

      Y.F. Liu, J.Y. Zhang, G.Q. Zhou, F. Liu, X.Z. Zhu, F.L. Zhang, J. Phys. Chem. C 124(2020) 15132, https://doi.org/10.1021/acs.jpcc.0c05654.Y.F. Liu, J.Y. Zhang, G.Q. Zhou, F. Liu, X.Z. Zhu, F.L. Zhang, J. Phys. Chem. C 124(2020) 15132, https://doi.org/10.1021/acs.jpcc.0c05654.

    39. [39]

      D.H. Yun, S. Xuyao, S.-Y. Lee, V.V. Sharma, H. Li, S.-J. Park, Y.-H. Kim, G.-H. Kim, ACS Appl. Energy Mater. 7(2024) 1243, https://doi.org/10.1021/acsaem.3c02876.D.H. Yun, S. Xuyao, S.-Y. Lee, V.V. Sharma, H. Li, S.-J. Park, Y.-H. Kim, G.-H. Kim, ACS Appl. Energy Mater. 7(2024) 1243, https://doi.org/10.1021/acsaem.3c02876.

  • 加载中
计量
  • PDF下载量:  0
  • 文章访问数:  9
  • HTML全文浏览量:  0
文章相关
  • 收稿日期:  2025-10-19
  • 接受日期:  2025-12-10
  • 修回日期:  2025-11-27
通讯作者: 陈斌, bchen63@163.com
  • 1. 

    沈阳化工大学材料科学与工程学院 沈阳 110142

  1. 本站搜索
  2. 百度学术搜索
  3. 万方数据库搜索
  4. CNKI搜索

/

返回文章