Moisture-Responsive Behavior in the Azophenolic Ionic Liquid Solution Accompanied by a Naked-Eye Color Change

Mingguang PAN Yongsheng ZHAO Xiaoqin ZENG Jianxin ZOU

Citation:  PAN Mingguang, ZHAO Yongsheng, ZENG Xiaoqin, ZOU Jianxin. Moisture-Responsive Behavior in the Azophenolic Ionic Liquid Solution Accompanied by a Naked-Eye Color Change[J]. Acta Physico-Chimica Sinica, 2019, 35(6): 624-629. doi: 10.3866/PKU.WHXB201807035 shu

偶氮苯基型离子液体溶液对空气中湿度的变色响应

    通讯作者: 潘明光, panmingguang@sjtu.edu.cn
    邹建新, zoujx@sjtu.edu.cn
  • 基金项目:

    中国博士后基金(2017M621476, 2017M621477)和国家自然科学基金(51771112)资助项目

    中国博士后基金 2017M621476

    国家自然科学基金 51771112

    中国博士后基金 2017M621477

摘要: 室温离子液体对空气湿度发生比色响应,在现有的文献中鲜有报道。本论文主要报道偶氮苯酚型离子液体溶液可自发地发生明显的颜色变化,这主要是由于偶氮苯酚阴离子与水分子形成氢键的缘故。该工作通过借助核磁共振技术、紫外-可见吸收光谱、实验结果及理论计算对其中的机理进行了深入的分析。具体地说,由紫外-可见吸收光谱可知,随着时间的推移,离子液体溶液在455 nm左右的吸收峰强度逐渐降低,同时在343 nm左右的吸收峰强度逐渐增强,并伴有由橙红色向浅黄色的颜色转变。这一自响应的现象也可以从核磁共振光谱中观测到。当溶液放置时间足够长时,偶氮苯酚阴离子的氢谱出峰全部向低场发生位移,且在高场处没有新峰产生。所以,很容易将刺激源锁定在空气中的气体比如弱酸性的二氧化碳以及湿度上。由此,我们向溶液中通入二氧化碳气体,溶液可从橙红色变为浅橙红色,但却不能进一步变为浅黄色,从而排除了二氧化碳的可能性。反之,我们却发现,向溶液(乙腈作溶剂)中逐渐加入少量的水,在474 nm的吸收峰强度逐渐减弱,且在347 nm处的吸收峰强度逐渐增强,并伴随由橙红色向浅黄色的颜色变化,这与氯仿、四氯化碳溶液自发过程中产生的颜色变化几乎一致。并且,将两只装有离子液体溶液的比色皿分别放置在相对湿度为28%和100%的条件下,发现在较低的相对湿度下,溶液需要比在高湿度下长得多的时间实现整个的颜色转变,这表明湿度是引起溶液发生自发颜色变化最可能的刺激源。由高斯09软件计算(在B3LYP/6-31++G(p, d)水平)可知,偶氮苯酚阴离子的氧原子和水分子的氢原子之间的距离为0.174 nm,相应的键角为171.12°;同时,偶氮苯酚阴离子中的氧原子与水发生作用后,氧原子的ADCH电荷由原来的−0.52变为−0.62。进一步地,由约化密度梯度分析可知,在−0.04 a.u.左右出现尖头可归属于O∙∙∙H―O氢键。所有以上数据表明,空气中湿度是通过以与离子液体的阴离子形成氢键的方式,诱使离子液体溶液对其发生响应并伴随着肉眼可见的颜色变化。据我们所知,这是首次发现离子液体溶液可以对空气中湿度发生变色响应。我们希望这个工作可以加深对一些貌似反常现象背后科学道理的理解。

English

    1. [1]

      Wojtecki, R. J.; Meador, M. A.; Rowan, S. J. Nat. Mater. 2011, 10, 14. doi: 10.1038/nmat2891

    2. [2]

      Stuart, M. A. C.; Huck, W. T. S.; Genzer, J.; Müller, M.; Ober, C.; Stamm, M.; Sukhorukov, G. B.; Szleifer, I.; Tsukruk, V. V.; Urban, M.; et al. Nat. Mater. 2010, 9, 101. doi: 10.1038/nmat2614

    3. [3]

      Lendlein, A.; Jiang, H.; Jünger, O.; Langer, R. Nature 2005, 434, 879. doi: 10.1038/ nature03496

    4. [4]

      Ma, M.; Guo, L.; Anderson, D. G.; Langer, R. Science 2013, 339, 186. doi: 10.1126/science.1230262

    5. [5]

      Kim, J.; Hanna, J. A.; Byun, M.; Santangelo, C. D.; Hayward, R. C. Science 2012, 335, 1201. doi: 10.1126/science.1215309

    6. [6]

      Yan, X.; Wang, F.; Zeng, B.; Huang, F. Chem. Soc. Rev. 2012, 41, 6042. doi: 10.1039/C2CS35091B

    7. [7]

      Folmer, B. J. B.; Sijbesma, R. P.; Versteegen, R. M.; van der Rijt, J. A. J.; Meijer, E. W. Adv. Mater. 2000, 12, 874. doi: 10.1002/1521- 4095(200006)12:12 < 874::AID-ADMA874>3.0.CO; 2-C

    8. [8]

      Liao, X.; Chen, G.; Liu, X.; Chen, W.; Chen, F.; Jiang, M. Angew. Chem. Int. Ed. 2010, 49, 4409. doi: 10.1002/ange.201000141

    9. [9]

      Xie, T. Nature 2010, 464, 267. doi: 10.1038/nature08863

    10. [10]

      Aida, T.; Meiger, E. W.; Stupp, S. I. Science 2012, 335, 813. doi: 10.1126/science.1205962

    11. [11]

      Jeon, Y. J.; Bharadwaj, P. K.; Choi, S.; Lee, J. W.; Kim, K. Angew. Chem. Int. Ed. 2002, 41, 4474. doi: 10.1002/1521-3773(20021202) 41:23 < 4474::AID-ANIE4474>3.0.CO; 2-S

    12. [12]

      Thibault, R. J.; Hotchkiss, P. J.; Gray, M.; Rotello, V. M. J. Am. Chem. Soc. 2003, 125, 11249. doi: 10.1021/ja034868b

    13. [13]

      Wilson, A. J. Soft Matter 2007, 3, 409. doi: 10.1039/B612566B

    14. [14]

      Zhang, X.; Wang, C. Chem. Soc. Rev. 2011, 40, 94. doi: 10.1039/B919678C

    15. [15]

      Tao, W.; Liu, Y.; Jiang, B.; Yu, S.; Huang, W.; Zhou, Y.; Yan, D. J. Am. Chem. Soc. 2012, 134, 762. doi: 10.1021/ja207924w

    16. [16]

      Neal, J. A.; Mozhdehi, D.; Guan, Z. J. Am. Chem. Soc. 2015, 137, 4846. doi: 10.1021/jacs.5b01601

    17. [17]

      Xu, X.; Song, C.; Miller, B. G.; Scaoni, A. W. Ind. Eng. Chem. Res. 2005, 44, 8113. doi: 10.1021/ie050382n

    18. [18]

      McDanel, W. M.; Cowan, M. G.; Chisholm, N. O.; Gin, D. L.; Noble, R. D. J. Membr. Sci. 2015, 492, 303. doi: 10.1016/j.memsci.2015.05.034

    19. [19]

      Zeng, R.; Zhang, J.; Huang, W.; Dietzel, W.; Kainer, K. U.; Blawert, C.; Ke, W. Trans. Nonferrous Met. Soc. 2006, 16, s763. doi: 10.1016/S1003-6326(06)60297-5

    20. [20]

      Li, C.; Chen, L. Chem. Soc. Rev. 2006, 35, 68. doi: 10.1039/B507207G

    21. [21]

      Wu, W. Z.; Han, B. X.; Gao, H. X.; Liu, Z. M.; Jiang, T.; Huang, J. Angew. Chem. Int. Ed. 2004, 43, 2415. doi: 10.1002/ange.200353437

    22. [22]

      Huang, J. F.; Luo, H. M.; Liang, C. D.; Sun, I. W.; Baker, G. A.; Dai, S. J. Am. Chem. Soc. 2005, 127, 12784. doi: 10.1021/ja053965x

    23. [23]

      Armond, M.; Endres, F.; MacFarlane, D. R.; Ohno, H.; Scrosati, B. Nat. Mater. 2009, 8, 621. doi: 10.1038/nmat2448

    24. [24]

      Cui, G.; Wang, J.; Zhang, S. Chem. Soc. Rev. 2016, 45, 4307. doi: 10.1039/C5CS00462D

    25. [25]

      Zeng, S.; Zhang, X.; Bai, L.; Zhang, X.; Wang, H.; Wang, J.; Bao, D.; Li, M.; Liu, X.; Zhang, S. Chem. Rev. 2017, 117, 9625. doi: 10.1021/acs.chemrev.7b00072

    26. [26]

      韩布兴.物理化学学报, 2018, 34, 451. doi: 10.3866/PKU.WHXB201710122Han, B. Acta Phys. -Chim. Sin. 2018, 34, 451. doi: 10.3866/PKU.WHXB201710122

    27. [27]

      Zhao, Y.; Pan, M.; Kang, X.; Tu, W.; Gao, H.; Zhang, X. Chem. Eng. Sci. 2018, 189, 43. doi: 10.1016/j.ces.2018.05.044

    28. [28]

      Pan, M.; Zhao, Y.; Zeng, X.; Zou, J. Energy Fuels 2018, 32, 6130. doi: 10.1021/acs.energyfuels.8b00879

    29. [29]

      Jessop, P. G.; Heldebrant, D. J.; Li, X.; Eckert, C. A.; Liotta, C. L. Nature 2005, 436, 1102. doi: 10.1038/4361102a

    30. [30]

      Liu, Y.; Tang, T.; Barashkov, N. N.; Irgibaeva, I. S.; Lam, J. W. Y.; Hu, R.; Birimzhanova, D.; Yu, Y.; Tang, B. Z. J. Am. Chem. Soc. 2010, 132, 13951. doi: 10.1021/ja103947j

    31. [31]

      Che, S.; Dao, R.; Zhang, W.; Lv, X.; Li, H.; Wang, C. Chem. Commun. 2017, 53, 3862. doi: 10.1039/C7CC00676D

    32. [32]

      Wang, C.; Luo, H.; Jiang, D. E.; Li, H.; Dai, S. Angew. Chem. Int. Ed. 2010, 49, 5978. doi: 10.1002/ange.201002641

    33. [33]

      Jin, Z.; Xie, D. X.; Zhang, X. B.; Gong, Y. J.; Tan, W. Anal. Chem. 2012, 84, 4253. doi: 10.1021/ac300676v

    34. [34]

      Must, I.; Vonder, V.; Kassik, F.; Põldsalu, I.; Johanson, U.; Punning, A.; Aabloo, A. Sensor Actuat. B-Chem. 2014, 202, 114. doi: 10.1016/j.snb.2014.05.074

    35. [35]

      Sullivan-González, F.; Scovazzo, P.; Amos, R.; Bae, S.-K. Membr. Sci. 2017, 533, 190. doi: 10.1016/j.memsci.2017.03.026

    36. [36]

      Pan, M.; Cao, N.; Lin, W.; Luo, X.; Chen, K.; Che, S.; Li, H.; Wang, C. ChemSusChem 2016, 9, 2351. doi: 10.1002/cssc.201600402

    37. [37]

      Frisch, M. J.; Trucks, G. W.; Schlegel, H. B.; Scuseria, G. E.; Robb, M. A.; Cheeseman, J. R.; Scalmani, G.; Barone, V.; Mennucci, B.; Petersson, G. A.; et al. Gaussian 09, Revision C.01; Wallingford, CT: Gaussian Inc., 2010.

    38. [38]

      Bortolus, P.; Monti, S. J. Phys. Chem. 1979, 83, 648. doi: 10.1021/j100469a002

    39. [39]

      Johnson, E. R.; Keinan, S.; Mori-Sanche, P.; Contretras-Garicia, J.; Cohen, A. J.; Yang, W. J. Am. Chem. Soc. 2010, 132, 6498. doi: 10.1021/ja100936w

    40. [40]

      Wang, C.; Luo, X.; Luo, H.; Jiang, D. E.; Li, H.; Dai, S. Angew. Chem. Int. Ed. 2011, 50, 4918. doi: 10.1002/ange.201008151

    41. [41]

      Cao, L.; Zhu, P.; Zhao, Y.; Zhao, J. J. Hazard Mater. 2018, 352, 17. doi: 10.1016/j.jhazmat.2018.03.025

  • 加载中
计量
  • PDF下载量:  6
  • 文章访问数:  880
  • HTML全文浏览量:  100
文章相关
  • 发布日期:  2019-06-15
  • 收稿日期:  2018-07-16
  • 接受日期:  2018-08-23
  • 修回日期:  2018-08-23
  • 网络出版日期:  2018-06-27
通讯作者: 陈斌, bchen63@163.com
  • 1. 

    沈阳化工大学材料科学与工程学院 沈阳 110142

  1. 本站搜索
  2. 百度学术搜索
  3. 万方数据库搜索
  4. CNKI搜索

/

返回文章