毛细管电泳-质谱联用技术及其在蛋白质组学中的应用

梁玉 张丽华 张玉奎

引用本文: 梁玉, 张丽华, 张玉奎. 毛细管电泳-质谱联用技术及其在蛋白质组学中的应用[J]. 色谱, 2020, 38(10): 1117-1124. doi: 10.3724/SP.J.1123.2020.03005 shu
Citation:  LIANG Yu,  ZHANG Lihua,  ZHANG Yukui. Capillary electrophoresis-mass spectrometry and its application to proteomic analysis[J]. Chinese Journal of Chromatography, 2020, 38(10): 1117-1124. doi: 10.3724/SP.J.1123.2020.03005 shu

毛细管电泳-质谱联用技术及其在蛋白质组学中的应用

    通讯作者: 张丽华, E-mail:lihuazhang@dicp.ac.cn
  • 基金项目:

    国家重点研发计划(2017YFA0505003);国家自然科学基金项目(21575139).

摘要: 蛋白质组学研究在生物学、精准医学等方面发挥着重要的作用。然而研究面临的巨大挑战来自生物样品的复杂性,因此在质谱(MS)鉴定技术不断革新的同时,发展分离技术以降低样品复杂度尤为重要。毛细管电泳(CE)技术具有上样体积小、分离效率高、分离速度快等优势,其与质谱的联用在蛋白质组学研究中越来越受到关注。低流速鞘流液和无鞘流液接口的发展及商品化推动了CE-MS技术的发展。目前毛细管区带电泳(CZE)、毛细管等电聚焦(CIEF)、毛细管电色谱(CEC)等分离模式已与质谱联用,其中CZE-MS应用最广泛。目前被广泛采用的蛋白质组学研究策略主要是基于酶解肽段分离鉴定的"自下而上(bottom-up)"策略。首先,CE-MS技术对酶解肽段的检测灵敏度高达1 zmol,已成功应用于单细胞蛋白质组学;其次,毛细管电泳技术与反相液相色谱互补,为疏水性质相近的肽段(尤其是翻译后修饰肽段)的分离鉴定提供了新的途径。基于整体蛋白质分离鉴定的自上而下"top-down"策略可以直接获得更精准、更完整的蛋白质信息。CE技术在蛋白质大分子的分离方面具有分离效率高、回收率高的优势,其与质谱的联用提高了整体蛋白质的鉴定灵敏度和覆盖度。非变性质谱(native MS)是一种在近生理条件下从完整蛋白质复合物水平上进行分析的质谱技术。CE与非变性质谱联用已被尝试用于蛋白质复合体的分离鉴定。该文引用了与CE-MS和蛋白质组学应用相关的93篇文献,综述了以上介绍的CE-MS的研究进展以及在蛋白质组学分析中的应用优势,并总结和展望了其应用前景。

English

    1. [1] Pandey A, Mann M. Nature, 2000, 405(6788):837

    2. [2] Borrebaeck C A K. Nat Rev Cancer, 2017, 17(3):199

    3. [3] Zhang Y, Fonslow B R, Shan B, et al. Chem Rev, 2013, 113(4):2343

    4. [4] Wu C, Liang Y, Liang Z, et al. Anal Chim Acta, 2018, 1019:128

    5. [5] Liu J, Zhou Y, Shan Y, et al. Anal Chem, 2019, 91(6):3921

    6. [6] Toby T K, Fornelli L, Kelleher N L. Annu Rev Anal Chem (Palo Alto Calif), 2016, 9(1):499

    7. [7] Chen B, Brown K A, Lin Z, et al. Anal Chem, 2018, 90(1):110

    8. [8] Liang Y, Jin Y, Wu Z, et al. Anal Chem, 2019, 91(3):1743

    9. [9] Leney A C, Heck A J R. J Am Soc Mass Spectrom, 2017, 28(1):5

    10. [10] Zhou Y, Liu Z Y, Wang F J. Chinese Journal of Chromatography, 2019, 37(8):788 周晔, 刘哲益, 王方军, 色谱, 2019, 37(8):788

    11. [11] Aebersold R, Agar J N, Amster I J, et al. Nat Chem Biol, 2018, 14:206

    12. [12] Regnier F E, Kim J. Anal Chem, 2018, 90(1):361

    13. [13] Shishkova E, Hebert Alexander S, Coon Joshua J. Cell Systems, 2016, 3(4):321

    14. [14] Shen X, Yang Z, McCool E N, et al. TrAC-Trends Anal Chem, 2019, 120:115644

    15. [15] Gomes F P, Yates Ⅲ J R. Mass Spectrom Rev, 2019, 38(6):445

    16. [16] Maxwell E J, Chen D D Y. Anal Chim Acta, 2008, 627(1):25

    17. [17] Ramautar R, Heemskerk A A M, Hensbergen P J, et al. J Proteomics, 2012, 75(13):3814

    18. [18] Maxwell E J, Zhong X, Zhang H, et al. Electrophoresis, 2010, 31(7):1130

    19. [19] Shen Y, Zhao X, Wang G, et al. Anal Chem, 2019, 91(6):3805

    20. [20] Wang L, Bo T, Zhang Z, et al. Anal Chem, 2018, 90(15):9495

    21. [21] Zhong X, Maxwell E J, Ratnayake C, et al. Anal Chem, 2011, 83(22):8748

    22. [22] Wojcik R, Dada O O, Sadilek M, et al. Rapid Commun Mass Spectrom, 2010, 24(17):2554

    23. [23] Sun L, Zhu G, Zhao Y, et al. Angew Chem Int Ed, 2013, 52(51):13661

    24. [24] Sun L, Zhu G, Zhang Z, et al. J Proteome Res, 2015, 14(5):2312

    25. [25] Peuchen E H, Zhu G, Sun L, et al. Anal Bioanal Chem, 2017, 409(7):1789

    26. [26] Gou M-J, Nys G, Cobraiville G, et al. J Chromatogr A, 2020:460873

    27. [27] Dai J, Zhang Y. Anal Chem, 2018, 90(24):14527

    28. [28] Dai J, Lamp J, Xia Q, et al. Anal Chem, 2018, 90(3):2246

    29. [29] Tie C, Liu L, Feng T, et al. J Proteomics, 2020, 216:103676

    30. [30] Guo X, Fillmore T L, Gao Y, et al. Anal Chem, 2016, 88(8):4418

    31. [31] Chen Y-R, Her G-R. Rapid Commun Mass Spectrom, 2003, 17(5):437

    32. [32] Moini M. Anal Chem, 2007, 79(11):4241

    33. [33] Nguyen A, Moini M. Anal Chem, 2008, 80(18):7169

    34. [34] Faserl K, Sarg B, Kremser L, et al. Anal Chem, 2011, 83(19):7297

    35. [35] Nguyen T T T N, Petersen N J, Rand K D. Anal Chim Acta, 2016, 936:157

    36. [36] Hirayama A, Abe H, Yamaguchi N, et al. Electrophoresis, 2018, 39(11):1382

    37. [37] Medina-Casanellas S, Dominguez-Vega E, Benavente F, et al. J Chromatogr A, 2014, 1328:1

    38. [38] Kammeijer G S M, Kohler I, Jansen B C, et al. Anal Chem, 2016, 88(11):5849

    39. [39] Snyder C M, Zhou X M, Karty J A, et al. J Chromatogr A, 2017, 1523:127

    40. [40] Zhang S, Raedschelders K, Santos M, et al. J Proteome Res, 2017, 16(12):4515

    41. [41] Belov A M, Viner R, Santos M R, et al. J Am Soc Mass Spectrom, 2017, 28(12):2614

    42. [42] Höcker O, Montealegre C, Neusüß C. Anal Bioanal Chem, 2018, 410(21):5265

    43. [43] He H, Tian M, Hu L, et al. Analyst, 2020, 145:2286

    44. [44] Sun L, Zhu G, Yan X, et al. Proteomics, 2016, 16(2):188

    45. [45] Shen X J, Yang Z C, McCool E N, et al. TrAC-Trends Anal Chem, 2019, 120:12

    46. [46] Yu Y, Zhu S-H, Yuan F, et al. Chem Commun, 2019, 55(53):7595

    47. [47] Zhu G, Sun L, Dovichi N J. Analyst, 2016, 141(18):5216

    48. [48] Saoi M, Sasaki K, Sagawa H, et al. J Proteome Res, 2020, 19(7), 2689

    49. [49] DiBattista A, McIntosh N, Lamoureux M, et al. Anal Chem, 2017, 89(15):8112

    50. [50] Zhu G, Sun L, Dovichi N J. Talanta, 2016, 146:839

    51. [51] Meixner M, Pattky M, Huhn C. Anal Bioanal Chem, 2020, 412(3):561

    52. [52] Wang T, Chen D, Lubeckyj R A, et al. Talanta, 2019, 202:165

    53. [53] Mancera-Arteu M, Lleshi N, Sanz-Nebot V, et al. Talanta, 2020, 209:120563

    54. [54] Pero-Gascon R, Benavente F, Minic Z, et al. Anal Chem, 2020, 92(1):1525

    55. [55] Wang L, Chen D D Y. Electrophoresis, 2019, 40(21):2899

    56. [56] Zhou W, Sun W, Liu Y, et al. Talanta, 2020, 209:120556

    57. [57] Liu Y, Zhou W, Mao Z, et al. J Chromatogr A, 2019, 1602:474

    58. [58] Choi S B, Zamarbide M, Manzini M C, et al. J Am Soc Mass Spectrom, 2017, 28(4):597

    59. [59] Amenson-Lamar E A, Sun L, Zhang Z, et al. Talanta, 2019, 204:70

    60. [60] Yang L W, George J, Wang J. Proteomics, 2019, DOI: 10.1002/pmic.201900226

    61. [61] Zhang L, Vertes A. Angew Chem Int Ed Engl, 2018, 57(17):4466

    62. [62] Specht H, Slavov N. J Proteome Res, 2018, 17(8):2565

    63. [63] DeLaney K, Sauer C S, Vu N Q, et al. Molecules, 2019, 24(1):42

    64. [64] Lombard-Banek C, Moody S A, Nemes P. Angew Chem Int Ed, 2016, 55(7):2454

    65. [65] Lombard-Banek C, Reddy S, Moody S A, et al. Mol Cell Proteomics, 2016, 15(8):2756

    66. [66] Lombard-Banek C, Moody S A, Manzini M C, et al. Anal Chem, 2019, 91(7):4797

    67. [67] Faserl K, Sarg B, Lindner H H. Methods, 2020, DOI:10.1016/j. ymeth.2020.01.017

    68. [68] Sarg B, Faserl K, Kremser L, et al. Molecular & Cellular Proteomics:MCP, 2013, 12(9):2640

    69. [69] Qu Y, Sun L, Zhang Z, et al. Anal Chem, 2018, 90(2):1223

    70. [70] Aebersold R, Agar J N, Amster I J, et al. Nat Chem Biol, 2018, 14(3):206

    71. [71] Yang X, Coulombe-Huntington J, Kang S, et al. Cell, 2016, 164(4):805

    72. [72] Smith L M, Kelleher N L. Science (New York, NY), 2018, 359(6380):1106

    73. [73] Schaffer L V, Millikin R J, Miller R M, et al. Proteomics, 2019, 19(10):e1800361

    74. [74] McCool E N, Sun L L. Chinese Journal of Chromatography, 2019, 37(8):878 McCool E N, 孙良亮, 色谱, 2019, 37(8):878

    75. [75] Valaskovic G A, Kelleher N L, Mclafferty F W. Science, 1996, 273(5279):1199

    76. [76] Belov M E, Gorshkov M V, Udseth H R, et al. Anal Chem, 2000, 72(10):2271

    77. [77] Han X, Wang Y, Aslanian A, et al. J Proteome Res, 2014, 13(12):6078

    78. [78] Li Y, Compton P D, Tran J C, et al. Proteomics, 2014, 14(10):1158

    79. [79] Lubeckyj R A, McCool E N, Shen X, et al. Anal Chem, 2017, 89(22):12059

    80. [80] Lubeckyj R A, Basharat A R, Shen X, et al. J Am Soc Mass Spectrom, 2019, 30(8):1435

    81. [81] Jooß K, Scholz N, Meixner J, et al. Electrophoresis, 2019, 40(7):1061

    82. [82] McCool E N, Lubeckyj R A, Shen X, et al. Anal Chem, 2018, 90(9):5529

    83. [83] Riley N M, Westphall M S, Coon J J. Anal Chem, 2015, 87(14):7109

    84. [84] Rush M J P, Riley N M, Westphall M S, et al. Anal Chem, 2018, 90(15):8946

    85. [85] Cleland T P, DeHart C J, Fellers R T, et al. J Proteome Res, 2017, 16(5):2072

    86. [86] McCool E N, Lodge J M, Basharat A R, et al. J Am Soc Mass Spectrom, 2019, 30(12):2470

    87. [87] McCool E N, Chen D, Li W, et al. Anal Methods, 2019, 11(22):2855

    88. [88] Bergendahl L T, Gerasimavicius L, Miles J, et al. Protein Sci, 2019, 28(8):1400

    89. [89] Li H, Nguyen H H, Ogorzalek Loo R R, et al. Nat Chem, 2018, 10(2):139

    90. [90] Skinner O S, Haverland N A, Fornelli L, et al. Nat Chem Biol, 2018, 14(1):36

    91. [91] Muneeruddin K, Nazzaro M, Kaltashov I A. Anal Chem, 2015, 87(19):10138

    92. [92] Shen X, Kou Q, Guo R, et al. Anal Chem, 2018, 90(17):10095

    93. [93] Gahoual R, Busnel J M, Wolff P, et al. Anal Bioanal Chem, 2014, 406(4):1029

  • 加载中
计量
  • PDF下载量:  0
  • 文章访问数:  2234
  • HTML全文浏览量:  629
文章相关
  • 收稿日期:  2020-03-04
通讯作者: 陈斌, bchen63@163.com
  • 1. 

    沈阳化工大学材料科学与工程学院 沈阳 110142

  1. 本站搜索
  2. 百度学术搜索
  3. 万方数据库搜索
  4. CNKI搜索

/

返回文章