基于X-射线单晶衍射精准构筑簇基金属有机框架及其CO2催化转化

于莹莹 ,  徐航

引用本文: 于莹莹, 徐航. 基于X-射线单晶衍射精准构筑簇基金属有机框架及其CO2催化转化[J]. 大学化学, 2026, 41(10): 132-142. doi: 10.12461/PKU.DXHX202511033 shu
Citation:  Yingying Yu,  Hang Xu. 基于X-射线单晶衍射精准构筑簇基金属有机框架及其CO2催化转化[J]. University Chemistry, 2026, 41(10): 132-142. doi: 10.12461/PKU.DXHX202511033 shu

基于X-射线单晶衍射精准构筑簇基金属有机框架及其CO2催化转化

    通讯作者: 徐航,E-mail:xuhang@nankai.edu.cn
  • 基金项目:

    国家自然科学基金(22271159)

摘要: 为响应国家科技兴邦与可持续战略,本研究将前沿成果融入教学,旨在增强学生社会责任感,拓展专业与学术视野,培养科学思维、创新能力与实践能力,激发科研热情。诺贝尔奖前沿材料金属有机框架(MOFs),尤其是簇基MOFs,因结构可调、稳定性高且活性位点丰富,在CO2催化转化中展现出广阔前景,已成国内外研究热点。但簇基MOFs合成仍面临“黑箱反应”带来的不可预测性与结构精确调控的挑战。本文以X-射线单晶衍射解析金属团簇结构为起点,系统介绍了从零维金属团簇“自下而上”构筑簇基MOFs的研究进展,并从金属团簇中心、有机配体及孔道客体分子三方面深入探讨调控其CO2催化性能的策略。通过精选的典型案例,有助于本科生直观理解X-射线单晶衍射、簇基MOFs及CO2催化转化等前沿动态,拓展其相关领域认知。

English

    1. [1]

      M. Ding, R.W. Flaig, H.-L. Jiang, O.M. Yaghi, Chem. Soc. Rev. 2019, 48(10), 2783.M. Ding, R.W. Flaig, H.-L. Jiang, O.M. Yaghi, Chem. Soc. Rev. 2019, 48(10), 2783.

    2. [2]

      J. Shi, Y. Jiang, Z. Jiang, X. Wang, X. Wang, S. Zhang, P. Han, C. Yang, Chem. Soc. Rev. 2015, 44(17), 5981.J. Shi, Y. Jiang, Z. Jiang, X. Wang, X. Wang, S. Zhang, P. Han, C. Yang, Chem. Soc. Rev. 2015, 44(17), 5981.

    3. [3]

      M. Lu, M. Zhang, J. Liu, Y. Chen, J. Liao, M. Yang, Y. Cai, S. Li, Y. Lan, Angew. Chem. Int. Ed. 2022, 61(15), e202200003.M. Lu, M. Zhang, J. Liu, Y. Chen, J. Liao, M. Yang, Y. Cai, S. Li, Y. Lan, Angew. Chem. Int. Ed. 2022, 61(15), e202200003.

    4. [4]

      S. Gulati, S.Vijayan, Mansi, S. Kumar, B. Harikumar, M. Trivedi, R.S. Varma, Coord. Chem. Rev. 2023, 474, 214853.S. Gulati, S.Vijayan, Mansi, S. Kumar, B. Harikumar, M. Trivedi, R.S. Varma, Coord. Chem. Rev. 2023, 474, 214853.

    5. [5]

      C. Zhang, Z. Lin, L. Jiao, H. Jiang, Angew. Chem. Int. Ed. 2024, 63(50), e202414506.C. Zhang, Z. Lin, L. Jiao, H. Jiang, Angew. Chem. Int. Ed. 2024, 63(50), e202414506.

    6. [6]

      F.-Y. Ren, B. Zhao, Acc. Chem. Res. 2025, 58(19), 3033.F.-Y. Ren, B. Zhao, Acc. Chem. Res. 2025, 58(19), 3033.

    7. [7]

      Z.-H. Pan, Z.-Z. Weng, X.-J. Kong, L.-S. Long, L.-S. Zheng, Coord. Chem. Rev. 2022, 457, 214419.Z.-H. Pan, Z.-Z. Weng, X.-J. Kong, L.-S. Long, L.-S. Zheng, Coord. Chem. Rev. 2022, 457, 214419.

    8. [8]

      T. Song, X. Liu, H. Wang, Q. Yuan, X. Cai, W. Ding, Y. Zhu, Coord. Chem. Rev. 2025, 543, 216922.T. Song, X. Liu, H. Wang, Q. Yuan, X. Cai, W. Ding, Y. Zhu, Coord. Chem. Rev. 2025, 543, 216922.

    9. [9]

      L. Dong, L. Zhang, J. Liu, Q. Huang, M. Lu, W. Ji, Y. Lan, Angew. Chem. Int. Ed. 2020, 59(7), 2659.L. Dong, L. Zhang, J. Liu, Q. Huang, M. Lu, W. Ji, Y. Lan, Angew. Chem. Int. Ed. 2020, 59(7), 2659.

    10. [10]

      I. Abánades Lázaro, X. Chen, M. Ding, A. Eskandari, D. Fairen-Jimenez, M. Giménez-Marqués, R. Gref, W. Lin, T. Luo, R.S. Forgan, Nat. Rev. Method. Prime. 2024, 4(1), 42.I. Abánades Lázaro, X. Chen, M. Ding, A. Eskandari, D. Fairen-Jimenez, M. Giménez-Marqués, R. Gref, W. Lin, T. Luo, R.S. Forgan, Nat. Rev. Method. Prime. 2024, 4(1), 42.

    11. [11]

      H.-G. Jin, P.-C. Zhao, Y. Qian, J.-D. Xiao, Z.-S. Chao, H.-L. Jiang, Chem. Soc. Rev. 2024, 53(18), 9378.H.-G. Jin, P.-C. Zhao, Y. Qian, J.-D. Xiao, Z.-S. Chao, H.-L. Jiang, Chem. Soc. Rev. 2024, 53(18), 9378.

    12. [12]

      Y. Xu, Q. Li, H. Xue, H. Pang, Coord. Chem. Rev. 2018, 376, 292.Y. Xu, Q. Li, H. Xue, H. Pang, Coord. Chem. Rev. 2018, 376, 292.

    13. [13]

      Y.-L. Bai, J. Tao, R.-B. Huang, L.-S. Zheng, Angew. Chem. Int. Ed. 2008, 47(29), 5344.Y.-L. Bai, J. Tao, R.-B. Huang, L.-S. Zheng, Angew. Chem. Int. Ed. 2008, 47(29), 5344.

    14. [14]

      X.-L. Wang, C. Qin, S.-X. Wu, K.-Z. Shao, Y.-Q. Lan, S. Wang, D.-X. Zhu, Z.-M. Su, E.-B. Wang, Angew, Chem. Int. Ed. 2009, 48(29), 5291.X.-L. Wang, C. Qin, S.-X. Wu, K.-Z. Shao, Y.-Q. Lan, S. Wang, D.-X. Zhu, Z.-M. Su, E.-B. Wang, Angew, Chem. Int. Ed. 2009, 48(29), 5291.

    15. [15]

      Z. Niu, S. Fang, X. Liu, J.-G. Ma, S. Ma, P. Cheng, J. Am. Chem. Soc. 2015, 137(47), 14873.Z. Niu, S. Fang, X. Liu, J.-G. Ma, S. Ma, P. Cheng, J. Am. Chem. Soc. 2015, 137(47), 14873.

    16. [16]

      Z.-L. Liang, Z.-H. Zhang, Y.-E. Jiao, H. Xu, H.-S. Hu, B. Zhao, J. Am. Chem. Soc. 2024, 146(15), 10776.Z.-L. Liang, Z.-H. Zhang, Y.-E. Jiao, H. Xu, H.-S. Hu, B. Zhao, J. Am. Chem. Soc. 2024, 146(15), 10776.

    17. [17]

      Y.-S. Xia, L. Zhang, J.-N. Lu, X.-H. Zhao, L.-Z. Dong, J. Liu, Y.-Q. Lan, Nat. Synth. 2024, 3(3), 406.Y.-S. Xia, L. Zhang, J.-N. Lu, X.-H. Zhao, L.-Z. Dong, J. Liu, Y.-Q. Lan, Nat. Synth. 2024, 3(3), 406.

    18. [18]

      H. Xue, Z.-H. Zhao, P.-Q. Liao, X.-M. Chen, J. Am. Chem. Soc. 2023, 145(31), 16978.H. Xue, Z.-H. Zhao, P.-Q. Liao, X.-M. Chen, J. Am. Chem. Soc. 2023, 145(31), 16978.

    19. [19]

      L.-L. Ling, X. Guan, X. Liu, X.-M. Lei, Z. Lin, H.-L. Jiang, Natl. Sci. Rev. 2024, 11(6), nwae114.L.-L. Ling, X. Guan, X. Liu, X.-M. Lei, Z. Lin, H.-L. Jiang, Natl. Sci. Rev. 2024, 11(6), nwae114.

    20. [20]

      H. Liu, H. Wang, Q. Song, K. Küster, U. Starke, P.A. Aken, E. Klemm, Angew. Chem. Int. Ed. 2022, 61(9), e202117058.H. Liu, H. Wang, Q. Song, K. Küster, U. Starke, P.A. Aken, E. Klemm, Angew. Chem. Int. Ed. 2022, 61(9), e202117058.

    21. [21]

      Y.-F. Lu, L.-Z. Dong, J. Liu, R.-X. Yang, J.-J. Liu, Y. Zhang, L. Zhang, Y.-R. Wang, S.-L. Li, Y.-Q. Lan, Angew. Chem. Int. Ed. 2021, 60(50), 26210.Y.-F. Lu, L.-Z. Dong, J. Liu, R.-X. Yang, J.-J. Liu, Y. Zhang, L. Zhang, Y.-R. Wang, S.-L. Li, Y.-Q. Lan, Angew. Chem. Int. Ed. 2021, 60(50), 26210.

    22. [22]

      X. Zhang, Y. Jiang, H. Fei, Chem. Commun. 2019, 55(79), 11928.X. Zhang, Y. Jiang, H. Fei, Chem. Commun. 2019, 55(79), 11928.

    23. [23]

      X.-R. Tian, X.-L. Jiang, S.-L. Hou, Z.-H. Jiao, J. Han, B. Zhao, Angew. Chem. Int. Ed. 2022, 61(18), e202200123.X.-R. Tian, X.-L. Jiang, S.-L. Hou, Z.-H. Jiao, J. Han, B. Zhao, Angew. Chem. Int. Ed. 2022, 61(18), e202200123.

    24. [24]

      Y. Yin, S. Feng, X. Xu, Y. Liu, Y. Li, L. Gao, X. Zhou, J. Dong, Y. Wu, J. Su, et al., J. J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(19), 16481.Y. Yin, S. Feng, X. Xu, Y. Liu, Y. Li, L. Gao, X. Zhou, J. Dong, Y. Wu, J. Su, et al., J. J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(19), 16481.

    25. [25]

      Z. Zhang, Q. Xu, W. Li, Y. Zhu, J.-S. Qin, Y. Yang, H. Rao, L. Chen, J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(37), 33330.Z. Zhang, Q. Xu, W. Li, Y. Zhu, J.-S. Qin, Y. Yang, H. Rao, L. Chen, J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(37), 33330.

    26. [26]

      K. Ma, J. Li, J. Liu, C. Li, Z. Shi, S. Feng, Nano Res. 2024, 17(5), 3653.K. Ma, J. Li, J. Liu, C. Li, Z. Shi, S. Feng, Nano Res. 2024, 17(5), 3653.

    27. [27]

      L.-Y. Li, X.-Y. Zhao, M.-H. Tang, Z.-W. Yang, F.-Y. Ren, Z.-L. Liang, P.-F. Guo, H. Xu, X.-Y. Zhang, J. Zhao, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 2025, 64(37), e202512100.L.-Y. Li, X.-Y. Zhao, M.-H. Tang, Z.-W. Yang, F.-Y. Ren, Z.-L. Liang, P.-F. Guo, H. Xu, X.-Y. Zhang, J. Zhao, et al., Angew. Chem. Int. Ed. 2025, 64(37), e202512100.

    28. [28]

      Z. Niu, W.D.C. Bhagya Gunatilleke, Q. Sun, P.C. Lan, J. Perman, J.-G. Ma, Y. Cheng, B. Aguila, S. Ma, Chem 2018, 4(11), 2587.Z. Niu, W.D.C. Bhagya Gunatilleke, Q. Sun, P.C. Lan, J. Perman, J.-G. Ma, Y. Cheng, B. Aguila, S. Ma, Chem 2018, 4(11), 2587.

    29. [29]

      A.-L. Gu, Y.-X. Zhang, Z.-L. Wu, H.-Y. Cui, T.-D. Hu, B. Zhao, Angew. Chem. Int. Ed. 2022, 61(19), e202114817.A.-L. Gu, Y.-X. Zhang, Z.-L. Wu, H.-Y. Cui, T.-D. Hu, B. Zhao, Angew. Chem. Int. Ed. 2022, 61(19), e202114817.

    30. [30]

      C.-H. Zhang, T.-D. Hu, Y.-T. Zhai, Y.-X. Zhang, Z.-L. Wu, Green Chem. 2023, 25(5), 1938.C.-H. Zhang, T.-D. Hu, Y.-T. Zhai, Y.-X. Zhang, Z.-L. Wu, Green Chem. 2023, 25(5), 1938.

  • 加载中
计量
  • PDF下载量:  0
  • 文章访问数:  99
  • HTML全文浏览量:  6
文章相关
  • 发布日期:  2025-12-15
  • 收稿日期:  2025-11-05
  • 接受日期:  2025-12-02
通讯作者: 陈斌, bchen63@163.com
  • 1. 

    沈阳化工大学材料科学与工程学院 沈阳 110142

  1. 本站搜索
  2. 百度学术搜索
  3. 万方数据库搜索
  4. CNKI搜索

/

返回文章