泡舟奇航:液滴马达之神奇的表面张力与马兰戈尼流

张欹淇 张心乐 廖奕霖 曾涛 艾俊豪 牛冉 龚江 张玉苹

引用本文: 张欹淇, 张心乐, 廖奕霖, 曾涛, 艾俊豪, 牛冉, 龚江, 张玉苹. 泡舟奇航:液滴马达之神奇的表面张力与马兰戈尼流[J]. 大学化学, 2026, 41(7): 126-133. doi: 10.12461/PKU.DXHX202506108 shu
Citation:  Yiqi Zhang,  Xinle Zhang,  Yilin Liao,  Tao Zeng,  Junhao Ai,  Ran Niu,  Jiang Gong,  Yuping Zhang. Fantastic voyage in a foam raft: droplet motor driven by surface tension and Marangoni flow[J]. University Chemistry, 2026, 41(7): 126-133. doi: 10.12461/PKU.DXHX202506108 shu

泡舟奇航:液滴马达之神奇的表面张力与马兰戈尼流

    通讯作者: 牛冉,Email:niuran@hust.edu.cn; 龚江,Email:gongjiang@hust.edu.cn; 张玉苹,Email:zhangyup@hust.edu.cn
摘要: 从童年手工泡沫船的自主航行,到现代药物的精准靶向递送,表面张力与马兰戈尼流始终扮演着关键角色。以聚乙烯亚胺/聚苯乙烯磺酸钠液滴马达的自驱动现象为模型,设计单一液滴运动观察、马兰戈尼流场示踪、液滴运载三部分实验,介绍表面张力梯度与马兰戈尼流作用机制。采用寓教于乐的方式、不同层次的科普方案、通俗易懂的语言、互动趣味性的实验、多方位展现表面张力和马兰戈尼流的魔法威力,激发受众对化学的探索热情,让受众切实感受到化学之趣,也为受众架起基础科学与技术创新的认知桥梁。

English

    1. [1]

      F. Sylvia, Chem. Unserer Zeit 2022, 56(6), 344.F. Sylvia, Chem. Unserer Zeit 2022, 56(6), 344.

    2. [2]

      杨泽智. 青少年科技博览, 2011, 12, 10.

    3. [3]

      S. Nakata, H. Yamamoto, Y. Koyano, O. Yamanaka, Y. Sumino, N.J. Suematsu, H. Kitahata, P. Skrobanska, J. Gorecki, J. Phys. Chem. B 2016, 120, 9166.S. Nakata, H. Yamamoto, Y. Koyano, O. Yamanaka, Y. Sumino, N.J. Suematsu, H. Kitahata, P. Skrobanska, J. Gorecki, J. Phys. Chem. B 2016, 120, 9166.

    4. [4]

      R.J.G. Löffler, T. Roliński, H. Kitahata, Y. Koyano, J. Górecki, Phys. Chem. Chem. Phys. 2023, 25, 7794.R.J.G. Löffler, T. Roliński, H. Kitahata, Y. Koyano, J. Górecki, Phys. Chem. Chem. Phys. 2023, 25, 7794.

    5. [5]

      A. Marmur, Langmuir 2004, 20, 3517.A. Marmur, Langmuir 2004, 20, 3517.

    6. [6]

      E. Bormashenko, O. Gendelman, G. Whyman, Langmuir 2012, 28(42), 14992.E. Bormashenko, O. Gendelman, G. Whyman, Langmuir 2012, 28(42), 14992.

    7. [7]

      H.P. Khadamkar, M.A. Khanwale, S.S. Sawant, C.S. Mathpati, Chem. Eng. Sci. 2017, 170, 176.H.P. Khadamkar, M.A. Khanwale, S.S. Sawant, C.S. Mathpati, Chem. Eng. Sci. 2017, 170, 176.

    8. [8]

      J. Chen, C. Yang, Z.-S. Mao, Eur. Phys. J. 2015, 224, 389.J. Chen, C. Yang, Z.-S. Mao, Eur. Phys. J. 2015, 224, 389.

    9. [9]

      汪洋, 陈杰, 王智慧, 杨超, 毛在砂.化工学报, 2013, 64(1), 124.

    10. [10]

      D. Zhang, X. Du, X. Song, H. Wang, X. Li, Y. Jiang, M. Wang, SPE J. 2017, 23(3), 831.D. Zhang, X. Du, X. Song, H. Wang, X. Li, Y. Jiang, M. Wang, SPE J. 2017, 23(3), 831.

    11. [11]

      D. Cholakova , M. Lisicki , S.K. Smoukov, S. Tcholakova , E.E. Lin, J. Chen, G. De Canio, E. Lauga , N. Denkov, Nat. Phys. 2021, 17, 1050.D. Cholakova , M. Lisicki , S.K. Smoukov, S. Tcholakova , E.E. Lin, J. Chen, G. De Canio, E. Lauga , N. Denkov, Nat. Phys. 2021, 17, 1050.

    12. [12]

      C. Maggi, F. Saglimbeni, M. Dipalo, F. De Angelis, R. Di Leonardo, Nat. Commun. 2015, 6, 7855.C. Maggi, F. Saglimbeni, M. Dipalo, F. De Angelis, R. Di Leonardo, Nat. Commun. 2015, 6, 7855.

    13. [13]

      H. Wu, Y. Chen, W. Xu, C. Xin, T. Wu, W. Feng, H. Yu, C. Chen, S. Jiang, Y. Zhang, et al., Nat. Commun. 2023, 14, 20.H. Wu, Y. Chen, W. Xu, C. Xin, T. Wu, W. Feng, H. Yu, C. Chen, S. Jiang, Y. Zhang, et al., Nat. Commun. 2023, 14, 20.

    14. [14]

      C.C. Maass, C. Kruger, S. Herminghaus, C. Bahr, Annu. Rev. Condens. Matter Phys. 2016. 7, 171.C.C. Maass, C. Kruger, S. Herminghaus, C. Bahr, Annu. Rev. Condens. Matter Phys. 2016. 7, 171.

    15. [15]

      L. Wang, B. Yuan, J. Lu, S. Tan, F. Liu, L. Yu, Z. He, J. Liu, Adv. Mater. 2016, 28, 4065.L. Wang, B. Yuan, J. Lu, S. Tan, F. Liu, L. Yu, Z. He, J. Liu, Adv. Mater. 2016, 28, 4065.

    16. [16]

      K. Feng, J.C. Ureña Marcos, A.K. Mukhopadhyay, R. Niu, Q. Zhao, J. Qu, B. Liebchen, Adv. Sci. 2023, 10(27), 2300866.K. Feng, J.C. Ureña Marcos, A.K. Mukhopadhyay, R. Niu, Q. Zhao, J. Qu, B. Liebchen, Adv. Sci. 2023, 10(27), 2300866.

  • 加载中
计量
  • PDF下载量:  0
  • 文章访问数:  8
  • HTML全文浏览量:  1
文章相关
  • 发布日期:  2025-10-22
  • 收稿日期:  2025-06-27
  • 修回日期:  2025-08-27
通讯作者: 陈斌, bchen63@163.com
  • 1. 

    沈阳化工大学材料科学与工程学院 沈阳 110142

  1. 本站搜索
  2. 百度学术搜索
  3. 万方数据库搜索
  4. CNKI搜索

/

返回文章