Citation: LIU Dan-Dan, XU Zhi-Cheng, ZHAO Qun, ZHANG Lei, ZHANG Lu, ZHAO Sui. Adsorption Behavior of Cationic and Zwitterionic Surfactants on Poly(methyl methacrylate)[J]. Acta Physico-Chimica Sinica, 2013, 29(03): 569-575. doi: 10.3866/PKU.WHXB201212284
阳离子和两性表面活性剂在聚甲基丙烯酸甲酯表面的吸附行为
利用座滴法研究了阳离子表面活性剂十六烷基醚羟丙基季铵盐(C16PC)、十六烷基聚氧乙烯醚羟丙基季铵盐(C16(EO)3PC)和两性离子表面活性剂十六烷基醚羟丙基羧酸甜菜碱(C16PB)、十六烷基聚氧乙烯醚羟丙基羧酸甜菜碱(C16(EO)3PB)溶液在聚甲基丙烯酸甲酯(PMMA)表面上的润湿性质, 考察了表面活性剂类型及浓度对接触角的影响趋势. 研究发现: 低浓度条件下表面活性剂分子可能以平躺的方式吸附到固体界面, 且亲水基团靠近固体界面, PMMA表面被轻微疏水化; 在高浓度时则通过Lifshitz-van der Waals 作用吸附, 亲水基团在外, PMMA表面被亲水改性. 聚氧乙烯基团(EO基团)的引入对阳离子表面活性剂的接触角影响不大; 而含有聚氧乙烯基团的两性离子表面活性剂在PMMA界面上以类似半胶束的聚集体吸附, 大幅度降低接触角.
-
关键词:
-
阳离子表面活性剂
- / 两性离子表面活性剂
- / 接触角
- / 吸附
- / 聚甲基丙烯酸甲酯表面
English
Adsorption Behavior of Cationic and Zwitterionic Surfactants on Poly(methyl methacrylate)
The wetting behavior of poly(methyl methacrylate) (PMMA) surfaces by aqueous solutions of cationic surfactants, hexadecanol glycidyl ether ammonium chloride (C16PC), hexadecanol polyoxyethylene (3) glycidyl ether ammonium chloride (C16(EO)3PC), and zwitterionic surfactants, hexadecanol glycidyl ether glycine betaine (C16PB) and hexadecanol polyoxyethylene(3) glycidyl ether glycine betaine (C16(EO)3PB), were investigated by sessile drop analysis. The influence of surfactant type and concentration on contact angle was determined. The PMMA surface is modified hydrophobically only slightly at low bulk concentration because the surfactant molecules are parallel to the substrate surface and the hydrophilic groups are close to the surface. However, at high concentration, the surfactant molecules can adsorb onto the PMMA surface through Lifshitz-van der Waals interactions and hydrophilic groups directed towards the bulk phase of solution, which increases the hydrophilic character of the PMMA surface. The contact angles of cationic surfactants show little variation following the insertion of polyoxyethylene units. However, the presence of polyoxyethylene units in the zwitterionic surfactants leads to an obvious decrease of contact angle because of the formation of hemimicelles on the PMMA surface.
-
-
[1]
(1) Zhao, G. X.; Zhu, B. Y. Principles of Surfactant Action; ChinaLight Industry Press: Beijing, 2003; pp 490-534. [赵国玺,朱瑶. 表面活性剂作用原理. 北京: 中国轻工业出版社,2003: 490-534.]
(1) Zhao, G. X.; Zhu, B. Y. Principles of Surfactant Action; ChinaLight Industry Press: Beijing, 2003; pp 490-534. [赵国玺,朱瑶. 表面活性剂作用原理. 北京: 中国轻工业出版社,2003: 490-534.]
-
[2]
(2) Li, Z. Q.;Wang, Z. L.; Zhang, L.; Xu, Z. C.; Zhang, L.; Zhao, S.Chemical Journal of Chinese Universities 2011, 32, 2376. [李振泉, 王增林, 张磊, 徐志成, 张路, 赵濉. 高等学校化学学报, 2011, 32, 2376.](2) Li, Z. Q.;Wang, Z. L.; Zhang, L.; Xu, Z. C.; Zhang, L.; Zhao, S.Chemical Journal of Chinese Universities 2011, 32, 2376. [李振泉, 王增林, 张磊, 徐志成, 张路, 赵濉. 高等学校化学学报, 2011, 32, 2376.]
-
[3]
(3) Zhang, L.;Wang, Z. L.; Li, Z. Q.; Zhang, L.; Xu, Z. C.; Zhao,S.; Yu, J. Y. Langmuir 2010, 26 (24), 18834. doi: 10.1021/la1036822(3) Zhang, L.;Wang, Z. L.; Li, Z. Q.; Zhang, L.; Xu, Z. C.; Zhao,S.; Yu, J. Y. Langmuir 2010, 26 (24), 18834. doi: 10.1021/la1036822
-
[4]
(4) Zdziennicka, A.; Janczuk, B. J. Colloid Interface Sci. 2010, 343 (2), 594. doi: 10.1016/j.jcis.2009.11.067(4) Zdziennicka, A.; Janczuk, B. J. Colloid Interface Sci. 2010, 343 (2), 594. doi: 10.1016/j.jcis.2009.11.067
-
[5]
(5) Zdziennicka, A.; Janczuk, B. Mater. Chem. Phys. 2010, 124 (1),569. doi: 10.1016/j.matchemphys.2010.07.013(5) Zdziennicka, A.; Janczuk, B. Mater. Chem. Phys. 2010, 124 (1),569. doi: 10.1016/j.matchemphys.2010.07.013
-
[6]
(6) Zdziennicka, A.; Janczuk, B. J. Colloid Interface Sci. 2011, 354 (1), 396. doi: 10.1016/j.jcis.2010.09.063(6) Zdziennicka, A.; Janczuk, B. J. Colloid Interface Sci. 2011, 354 (1), 396. doi: 10.1016/j.jcis.2010.09.063
-
[7]
(7) Pisaev, I. V.; Soboleva, O. A.; Ivanova, N. I. Colloid Journal2009, 71 (2), 246. doi: 10.1134/S1061933X09020148(7) Pisaev, I. V.; Soboleva, O. A.; Ivanova, N. I. Colloid Journal2009, 71 (2), 246. doi: 10.1134/S1061933X09020148
-
[8]
(8) Chaudhuri, R. G.; Paria, S. J. Colloid Interface Sci. 2009, 337 (2), 555. doi: 10.1016/j.jcis.2009.05.033(8) Chaudhuri, R. G.; Paria, S. J. Colloid Interface Sci. 2009, 337 (2), 555. doi: 10.1016/j.jcis.2009.05.033
-
[9]
(9) Szymczyk, K.; Jańczuk, B. Langmuir 2007, 23 (17), 8740. doi: 10.1021/la7008495(9) Szymczyk, K.; Jańczuk, B. Langmuir 2007, 23 (17), 8740. doi: 10.1021/la7008495
-
[10]
(10) Zdziennicka, A.; Jańczuk, B.;Wójcik,W. J. Colloid InterfaceSci. 2003, 268 (1), 200. doi: 10.1016/S0021-9797(03)00702-1(10) Zdziennicka, A.; Jańczuk, B.;Wójcik,W. J. Colloid InterfaceSci. 2003, 268 (1), 200. doi: 10.1016/S0021-9797(03)00702-1
-
[11]
(11) Szymczyk, K.; Jańczuk, B. J. Colloid Interface Sci. 2006, 303 (1), 319. doi: 10.1016/j.jcis.2006.07.058(11) Szymczyk, K.; Jańczuk, B. J. Colloid Interface Sci. 2006, 303 (1), 319. doi: 10.1016/j.jcis.2006.07.058
-
[12]
(12) Zdziennicka, A.; Jańczuk, B.;Wójcik,W. J. Colloid InterfaceSci. 2005, 281 (2), 465. doi: 10.1016/j.jcis.2004.08.102(12) Zdziennicka, A.; Jańczuk, B.;Wójcik,W. J. Colloid InterfaceSci. 2005, 281 (2), 465. doi: 10.1016/j.jcis.2004.08.102
-
[13]
(13) Zdziennicka, A.; Jańczuk, B. J. Colloid Interface Sci. 2010, 350 (2), 568. doi: 10.1016/j.jcis.2010.06.026(13) Zdziennicka, A.; Jańczuk, B. J. Colloid Interface Sci. 2010, 350 (2), 568. doi: 10.1016/j.jcis.2010.06.026
-
[14]
(14) Biswal, N. R.; Paria, S. Ind. Eng. Chem. Res. 2011, 50 (10),6138. doi: 10.1021/ie2000456(14) Biswal, N. R.; Paria, S. Ind. Eng. Chem. Res. 2011, 50 (10),6138. doi: 10.1021/ie2000456
-
[15]
(15) Chaudhuri, R. G.; Sunayana, S.; Paria, S. Soft Matter 2012, 8 (20), 5429. doi: 10.1039/c2sm25309g(15) Chaudhuri, R. G.; Sunayana, S.; Paria, S. Soft Matter 2012, 8 (20), 5429. doi: 10.1039/c2sm25309g
-
[16]
(16) Milne, A. J. B.; Amirfazli, A. Langmuir 2010, 26 (7), 4668.doi: 10.1021/la9035437(16) Milne, A. J. B.; Amirfazli, A. Langmuir 2010, 26 (7), 4668.doi: 10.1021/la9035437
-
[17]
(17) Harkot, J.; Jańczuk, B. Appl. Surf. Sci. 2007, 253 (17), 7166.doi: 10.1016/j.apsusc.2007.02.182(17) Harkot, J.; Jańczuk, B. Appl. Surf. Sci. 2007, 253 (17), 7166.doi: 10.1016/j.apsusc.2007.02.182
-
[18]
(18) Harkot, J.; Jańczuk, B. Appl. Surf. Sci. 2009, 255 (6), 3623.doi: 10.1016/j.apsusc.2008.10.007(18) Harkot, J.; Jańczuk, B. Appl. Surf. Sci. 2009, 255 (6), 3623.doi: 10.1016/j.apsusc.2008.10.007
-
[19]
(19) Szymczyk, K.; Zdziennicka, A.; Jańczuk, B.;Wójcik,W.J. Colloid Interface Sci. 2006, 293 (1), 172. doi: 10.1016/j.jcis.2005.06.038(19) Szymczyk, K.; Zdziennicka, A.; Jańczuk, B.;Wójcik,W.J. Colloid Interface Sci. 2006, 293 (1), 172. doi: 10.1016/j.jcis.2005.06.038
-
[20]
(20) Zdziennicka, A. Appl. Surf. Sci. 2009, 255 (6), 3801. doi: 10.1016/j.apsusc.2008.10.030(20) Zdziennicka, A. Appl. Surf. Sci. 2009, 255 (6), 3801. doi: 10.1016/j.apsusc.2008.10.030
-
[21]
(21) Zdziennicka, A.; Jańczuk, B. Appl. Surf. Sci. 2010, 257 (3),1034. doi: 10.1016/j.apsusc.2010.08.012(21) Zdziennicka, A.; Jańczuk, B. Appl. Surf. Sci. 2010, 257 (3),1034. doi: 10.1016/j.apsusc.2010.08.012
-
[22]
(22) Szymczyk, K. J. Colloid Interface Sci. 2011, 363 (1), 223. doi: 10.1016/j.jcis.2011.07.029(22) Szymczyk, K. J. Colloid Interface Sci. 2011, 363 (1), 223. doi: 10.1016/j.jcis.2011.07.029
-
[23]
(23) Harkot, J.; Jańczuk, B. Appl. Surf. Sci. 2008, 254 (9), 2825. doi: 10.1016/j.apsusc.2007.10.024(23) Harkot, J.; Jańczuk, B. Appl. Surf. Sci. 2008, 254 (9), 2825. doi: 10.1016/j.apsusc.2007.10.024
-
[24]
(24) Xu, Z. C. Study on the Synthesis and PhysicochemicalProperties of Novel Cationic and Zwitterionic Surfactants.Ph. D. Dissertation, Technical Institute of Physics andChemistry, Chinese Academy of Sciences, Beijing, 2009.[徐志成. 新型阳离子和两性离子表面活性剂的合成和理化性质的研究[D]. 北京: 中国科学院理化技术研究所, 2009.](24) Xu, Z. C. Study on the Synthesis and PhysicochemicalProperties of Novel Cationic and Zwitterionic Surfactants.Ph. D. Dissertation, Technical Institute of Physics andChemistry, Chinese Academy of Sciences, Beijing, 2009.[徐志成. 新型阳离子和两性离子表面活性剂的合成和理化性质的研究[D]. 北京: 中国科学院理化技术研究所, 2009.]
-
[25]
(25) Fan, R. J.; Zhang, X. X.; Zhou, L.; Cao, C.; Du, F. P. ChineseJournal of Pesticide Science 2011, 13 (1), 79. [范仁俊, 张晓曦, 周璐, 曹冲, 杜凤沛. 农药学学报, 2011, 13 (1), 79.](25) Fan, R. J.; Zhang, X. X.; Zhou, L.; Cao, C.; Du, F. P. ChineseJournal of Pesticide Science 2011, 13 (1), 79. [范仁俊, 张晓曦, 周璐, 曹冲, 杜凤沛. 农药学学报, 2011, 13 (1), 79.]
-
[26]
(26) Adamson, A.W. Physical Chemistry of Surfaces, 5th ed.;Wiley-Interscience: New York, 1991.(26) Adamson, A.W. Physical Chemistry of Surfaces, 5th ed.;Wiley-Interscience: New York, 1991.
-
[27]
(27) Rosen, J. M. Surfactants and Interfacial Phenomena, 2nd ed.;Wiley-Interscience: New York, 1989.(27) Rosen, J. M. Surfactants and Interfacial Phenomena, 2nd ed.;Wiley-Interscience: New York, 1989.
-
[28]
(28) Bargeman, D.; van Voorst Vader, F. J. Colloid Interface Sci.1973, 42 (3), 467. doi: 10.1016/0021-9797(73)90031-3(28) Bargeman, D.; van Voorst Vader, F. J. Colloid Interface Sci.1973, 42 (3), 467. doi: 10.1016/0021-9797(73)90031-3
-
[29]
(29) Lucassen-Reynders, E. H. J. Phys. Chem. 1963, 67 (5), 969.doi: 10.1021/j100799a005(29) Lucassen-Reynders, E. H. J. Phys. Chem. 1963, 67 (5), 969.doi: 10.1021/j100799a005
-
[30]
(30) Morra, M. J. Colloid Interface Sci. 1996, 182 (1), 312. doi: 10.1006/jcis.1996.0469(30) Morra, M. J. Colloid Interface Sci. 1996, 182 (1), 312. doi: 10.1006/jcis.1996.0469
-
[31]
(31) Pyter, R. A.; Zografi, G.; Mukerjee, P. J. Colloid Interface Sci.1982, 89 (1), 144. doi: 10.1016/0021-9797(82)90128-X(31) Pyter, R. A.; Zografi, G.; Mukerjee, P. J. Colloid Interface Sci.1982, 89 (1), 144. doi: 10.1016/0021-9797(82)90128-X
-
[32]
(32) Phrna, I.; Shen, S. J. Colloid Interface Sci. 1980, 74, 90. doi: 10.1016/0021-9797(80)90173-3
(32) Phrna, I.; Shen, S. J. Colloid Interface Sci. 1980, 74, 90. doi: 10.1016/0021-9797(80)90173-3
-
[1]
-
扫一扫看文章
计量
- PDF下载量: 911
- 文章访问数: 2712
- HTML全文浏览量: 134

下载: