光电化学生物分析研究进展

阮弋帆 张楠 朱圆城 赵伟伟 徐静娟 陈洪渊

引用本文: 阮弋帆,  张楠,  朱圆城,  赵伟伟,  徐静娟,  陈洪渊. 光电化学生物分析研究进展[J]. 物理化学学报, 2017, 33(3): 476-485. doi: 10.3866/PKU.WHXB201611141 shu
Citation:  RUAN Yi-Fan,  ZHANG Nan,  ZHU Yuan-Cheng,  ZHAO Wei-Wei,  XU Jing-Juan,  CHEN Hong-Yuan. New Developments in Photoelectrochemical Bioanalysis[J]. Acta Physico-Chimica Sinica, 2017, 33(3): 476-485. doi: 10.3866/PKU.WHXB201611141 shu

光电化学生物分析研究进展

    作者简介: 阮弋帆,1993年生。2015年本科毕业于南京大学化学化工学院,2015年至今就读于南京大学化学化工学院分析化学专业。主要研究方向为光电化学生物传感新方法与应用;张楠,1992年生。2013年本科毕业于吉林大学化学院,2013年至今就读于南京大学化学化工学院分析化学专业。主要研究方向为光电化学生物传感新方法与应用;朱圆城,1993年生。2014年本科毕业于南阳师范学院化学与制药工程学院,2014年至今就读于南京大学化学化工学院分析化学专业。主要研究方向为光电化学生物传感新方法与应用;赵伟伟, 1983年生。2005年和2008年于南京航空航天大学分别获得学士和硕士学位,2012年于南京大学获理学博士学位并留校担任助理研究员。2014年晋升副教授。现主持国家自然科学基金青年项目和面上项目、江苏省自然科学基金等项目。主要研究方向:光电化学DNA传感、光电免疫分析、生物催化及细胞相关检测;徐静娟,1968年生。1990年获武汉大学学士学位,1997、2000年获南京大学硕士和博士学位。2000年起在南京大学化学系任教,2006年被聘为教授。主要研究方向:各类电化学、电致化学发光和光电化学纳米传感器、生物分析微流控芯片;陈洪渊,1937年生。1961年毕业于南京大学化学系。现为南京大学教授, 中国科学院院士(2001年当选)。主要研究方向:仿生催化、生物电化学、化学生物学、纳米和超分子电化学、超微电极与生物分子电子器件、微全分析系统等。;





  • 基金项目:

    国家自然科学基金(21327902,21135003,21305063,21675080)资助项目

摘要: 光电化学生物分析是近年来新出现并发展迅速的一种分析技术,其检测原理是基于在光照下识别元件和目标分子之间的生物识别作用造成光电活性物质产生的电信号的改变,以实现对待测物的定量测定。由于其灵敏选择性检测的优点及其在生物分析中的巨大潜力,该方法吸引了较多的关注,并且在检测性能和生物传感应用等方面也取得了较大进步。本文针对光电化学生物分析中常见的四种应用领域,即直接光电化学检测、光电化学酶检测、光电化学核酸检测以及光电化学免疫分析,综述了近年来国内外在光电化学生物分析研究领域的最新进展,并对其未来发展进行了展望。

English

    1. [1]

      Peter, L. M. Chem. Rev.1990, 90 (5), 753. doi: 10.1021/cr00103a005

    2. [2]

      Hagfeldt, A.; Boschloo, G.; Sun, L.; Kloo, L.; Pettersson, H.Chem. Rev.2010, 110 (11), 6595. doi: 10.1021/cr900356p

    3. [3]

      Zhao, W.W.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Chem. Rev.2014, 114 (15), 7421. doi: 10.1021/cr500100j

    4. [4]

      Zhao, W.W.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Chem. Soc. Rev.2015, 44 (3), 729. doi: 10.1039/C4CS00228H

    5. [5]

      Zhao, W.W.; Xiong, M.; Li, X. R.; Xu, J. J.; Chen, H. Y.Electrochem. Commun.2014, 38, 40. doi: 10.1016/j.elecom.2013.10.035

    6. [6]

      Zhao, W.W.; Wang, J.; Zhu, Y. C.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Anal.Chem.2015, 87 (19), 9520. doi: 10.1021/acs.analchem.5b00497

    7. [7]

      Peng, F.; Zhu, D. R.; Si, S. H.; Xiao, H. Prog. Chem. 2008, 20 (4), 586.[彭芳, 朱德荣, 司士辉, 肖辉. 化学进展, 2008, 20 (4), 586.] doi: 1005-281X(2008)04-0586-08

    8. [8]

      Zhao, W.W.; Ma, Z. Y.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Chin. Sci. Bull.2014, 59 (2), 122.[赵伟伟, 马征远, 徐静娟, 陈洪渊. 科学通报, 2014, 59 (2), 122.] doi: 10.1360/972013-446

    9. [9]

      Zhang, C. Y.; Feng, J.; Ci, Y. X.; Lang, A. D.; Huang, C. H.Bioelectrochem. Bioenerg.1998, 46 (1), 145. doi: 10.1016/S0302-4598(98)00128-7

    10. [10]

      Qingwen, L.; Guoan, L.; Jun, F.; Dawen, C.; Qi, O. Analyst 2000, 125 (11), 1908. doi: 10.1039/B006699K

    11. [11]

      Ci, Y. X.; Zhang, C. Y.; Feng, J. Bioelectrochem. Bioenerg.1998, 45 (2), 247. doi: 10.1016/S0302-4598(98)00097-X

    12. [12]

      Feng, J.; Zhang, C. Y.; Ottova, A. L.; Tien, H. T.Bioelectrochemistry 2000, 51 (2), 187. doi: 10.1016/S0302-4598(00)00071-4

    13. [13]

      Zhang, X.; Guo, Y.; Liu, M.; Zhang, S. RSC Adv.2013, 3 (9), 2846. doi: 10.1039/C2RA22238H

    14. [14]

      Zhou, H.; Liu, J.; Zhang, S. Trends Anal. Chem.2015, 67, 56. doi: 10.1016/j.trac.2014.12.007

    15. [15]

      Yue, Z.; Lisdat, F.; Parak, W. J.; Hickey, S. G.; Tu, L.; Sabir, N.; Dorfs, D.; Bigall, N. C. ACS Appl. Mat. Interfaces 2013, 5 (8), 2800. doi: 10.1021/am3028662

    16. [16]

      Freeman, R.; Girsh, J.; Willner, B.; Willner, I. Isr. J. Chem.2012, 52 (11-12), 1125. doi: 10.1002/ijch.201200079

    17. [17]

      Gill, R.; Zayats, M.; Willner, I. Angew. Chem. Int. Ed.2008, 47 (40), 7602. doi: 10.1002/anie.200800169

    18. [18]

      Katz, E.; Willner, I.; Wang, J. Electroanalysis 2004, 16 (1-2), 19. doi: 10.1002/elan.200302930

    19. [19]

      Wang, G. L.; Xu, J. J.; Chen, H. Y.; Fu, S. Z. Biosens.Bioelectron.2009, 25 (4), 791. doi: 10.1016/j.bios.2009.08.027

    20. [20]

      Wang, G. L.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Biosens. Bioelectron.2009, 24 (8), 2494. doi: 10.1016/j.bios.2008.12.031

    21. [21]

      Dai, H.; Zhang, S.; Xu, G.; Peng, Y.; Gong, L.; Li, X.; Li, Y.; Lin, Y.; Chen, G. RSC Adv.2014, 4 (102), 58226. doi: 10.1039/c4ra09841b

    22. [22]

      Shen, Q.; Jiang, J.; Liu, S.; Han, L.; Fan, X.; Fan, M.; Fan, Q.; Wang, L.; Huang, W. Nanoscale 2014, 6 (12), 6315. doi: 10.1039/C4NR00520A

    23. [23]

      Tang, J.; Kong, B.; Wang, Y.; Xu, M.; Wang, Y.; Wu, H.; Zheng, G. Nano Lett.2013, 13 (11), 5350. doi: 10.1021/nl4028507

    24. [24]

      Xia, L.; Xu, L.; Song, J.; Xu, R.; Liu, D.; Dong, B.; Song, H.Sci. Rep.2015, 5, 10838. doi: 10.1038/srep10838

    25. [25]

      Kang, Z.; Yan, X.; Wang, Y.; Bai, Z.; Liu, Y.; Zhang, Z.; Lin, P.; Zhang, X.; Yuan, H.; Zhang, X.; Zhang, Y. Sci. Rep.2015, 5, 7882. doi: 10.1038/srep07882

    26. [26]

      Zhao, K.; Yan, X.; Gu, Y.; Kang, Z.; Bai, Z.; Cao, S.; Liu, Y.; Zhang, X.; Zhang, Y. Small 2016, 12 (2), 245. doi: 10.1002/smll.201502042

    27. [27]

      Zhan, W.W.; Kuang, Q.; Zhou, J. Z.; Kong, X. J.; Xie, Z. X.; Zheng, L. S. J. Am. Chem. Soc.2013, 135 (5), 1926. doi: 10.1021/ja311085e

    28. [28]

      Pardo-Yissar, V.; Katz, E.; Wasserman, J.; Willner, I. J. Am.Chem. Soc.2003, 125 (3), 622. doi: 10.1021/ja028922k

    29. [29]

      Tanne, J.; Schäfer, D.; Khalid, W.; Parak, W. J.; Lisdat, F. Anal.Chem.2011, 83 (20), 7778. doi: 10.1021/ac201329u

    30. [30]

      Zhao, W.W.; Ma, Z. Y.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Anal. Chem.2013, 85 (18), 8503. doi: 10.1021/ac402523p

    31. [31]

      Devadoss, A.; Sudhagar, P.; Das, S.; Lee, S. Y.; Terashima, C.; Nakata, K.; Fujishima, A.; Choi, W.; Kang, Y. S.; Paik, U. ACS Appl. Mat. Interfaces 2014, 6 (7), 4864. doi: 10.1021/am4058925

    32. [32]

      Zhu, J.; Huo, X.; Liu, X.; Ju, H. ACS Appl. Mat. Interfaces 2016, 8 (1), 341. doi: 10.1021/acsami.5b08837

    33. [33]

      Wang, Y.; Tang, J.; Zhou, T.; Da, P.; Li, J.; Kong, B.; Yang, Z.; Zheng, G. Small 2014, 10 (23), 4967. doi: 10.1002/smll.201401059

    34. [34]

      Tel-Vered, R.; Yildiz, H. B.; Yan, Y. M.; Willner, I. Small 2010, 6 (15), 1593. doi: 10.1002/smll.201000296

    35. [35]

      Zheng, M.; Cui, Y.; Li, X.; Liu, S.; Tang, Z. J. Electroanal.Chem.2011, 656 (1-2), 167. doi: 10.1016/j.jelechem.2010.11.036

    36. [36]

      Tel-Vered, R.; Kahn, J. S.; Willner, I. Small 2016, 12 (1), 51. doi: 10.1002/smll.201501367

    37. [37]

      Chao, J.; Zhu, D.; Zhang, Y.; Wang, L.; Fan, C. Biosens.Bioelectron.2016, 76, 68. doi: 10.1016/j.bios.2015.07.007

    38. [38]

      Freeman, R.; Girsh, J.; Willner, I. ACS Appl. Mat. Interfaces 2013, 5 (8), 2815. doi: 10.1021/am303189h

    39. [39]

      Willner, I.; Patolsky, F.; Wasserman, J. Angew. Chem. Int. Ed.2001, 40 (10), 1861. doi: 10.1021/ja028922k

    40. [40]

      Xu, J. P.; Weizmann, Y.; Krikhely, N.; Baron, R.; Willner, I.Small 2006, 2 (10), 1178. doi: 10.1002/smll.200600200

    41. [41]

      Chen, Q. L.; Zhou, J. Z.; Liang, J. L.; Lin, L. L. Acta Phys. -Chim. Sin. 2008, 24 (5), 749.[陈巧琳, 周剑章, 梁金玲, 林玲玲, 林仲华. 物理化学学报, 2008, 24 (5), 749.] doi: 10.3866/PKU.WHXB20080503

    42. [42]

      Liu, S.; Li, C.; Cheng, J.; Zhou, Y. Anal. Chem.2006, 78 (13), 4722. doi: 10.1021/ac052022f

    43. [43]

      Li, C.; Wang, H.; Shen, J.; Tang, B. Anal. Chem.2015, 87 (8), 4283. doi: 10.1021/ac5047032

    44. [44]

      Zhang, X.; Zhao, Y.; Li, S.; Zhang, S. Chem. Commun.2010, 46 (48), 9173. doi: 10.1039/C0CC03595E

    45. [45]

      Wu, Y.; Zhang, B.; Guo, L. H. Anal. Chem.2013, 85 (14), 6908. doi: 10.1021/ac401346x

    46. [46]

      Zang, Y.; Lei, J.; Ling, P.; Ju, H. Anal. Chem.2015, 87 (10), 5430. doi: 10.1021/acs.analchem.5b00888

    47. [47]

      Golub, E.; Pelossof, G.; Freeman, R.; Zhang, H.; Willner, I.Anal. Chem.2009, 81 (22), 9291. doi: 10.1021/ac901551q

    48. [48]

      Wang, J.; Liu, Z.; Hu, C.; Hu, S. Anal. Chem.2015, 87 (18), 9368. doi: 10.1021/acs.analchem.5b02148

    49. [49]

      Zhang, B.; Guo, L. H.; Greenberg, M. M. Anal. Chem.2012, 84 (14), 6048. doi: 10.1021/ac300866u

    50. [50]

      Fan, G. C.; Han, L.; Zhang, J. R.; Zhu, J. J. Anal. Chem.2014, 86 (21), 10877. doi: 10.1021/ac503043w

    51. [51]

      Zhao, W.W.; Wang, J.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Chem. Commun.2011, 47 (39), 10990. doi: 10.1039/C1CC13952E

    52. [52]

      Ma, Z. Y.; Ruan, Y. F.; Xu, F.; Zhao, W.W.; Xu, J. J.; Chen, H.Y. Anal. Chem.2016, 88 (7), 3864. doi: 10.1021/acs.analchem.6b00012

    53. [53]

      Zhao, W.W.; Yu, P. P.; Shan, Y.; Wang, J.; Xu, J. J.; Chen, H. Y.Anal. Chem.2012, 84 (14), 5892. doi: 10.1021/ac300127s

    54. [54]

      Xu, F.; Zhu, Y. C.; Ma, Z. Y.; Zhao, W.W.; Xu, J. J.; Chen, H. Y.Chem. Commun.2016, 52 (14), 3034. doi: 10.1039/C5CC09963C

    55. [55]

      Zeng, X.; Ma, S.; Bao, J.; Tu, W.; Dai, Z. Anal. Chem.2013, 85 (24), 11720. doi: 10.1021/ac403408y

    56. [56]

      Zang, Y.; Lei, J.; Hao, Q.; Ju, H. ACS Appl. Mat. Interfaces 2014, 6 (18), 15991. doi: 10.1021/am503804g

    57. [57]

      Zhao, M.; Fan, G. C.; Chen, J. J.; Shi, J. J.; Zhu, J. J. Anal.Chem.2015, 87 (24), 12340. doi: 10.1021/acs.analchem.5b03721

    58. [58]

      Wang, W.; Hao, Q.; Wang, W.; Bao, L.; Lei, J.; Wang, Q.; Ju, H.Nanoscale 2014, 6 (5), 2710. doi: 10.1039/C3NR04777F

    59. [59]

      Shen, Q.; Han, L.; Fan, G.; Zhang, J. R.; Jiang, L.; Zhu, J. J.Anal. Chem.2015, 87 (9), 4949. doi: 10.1021/acs.analchem.5b00679

    60. [60]

      Wang, G. L.; Shu, J. X.; Dong, Y. M.; Wu, X. M.; Zhao, W.W.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Anal. Chem.2015, 87 (5), 2892. doi: 10.1021/ac5043945

    61. [61]

      Zang, Y.; Lei, J.; Zhang, L.; Ju, H. Anal. Chem.2014, 86 (24), 12362. doi: 10.1021/ac503741x

    62. [62]

      Yan, Z.; Wang, Z.; Miao, Z.; Liu, Y. Anal. Chem.2016, 88 (1), 922. doi: 10.1021/acs.analchem.5b03661

    63. [63]

      Yan, K.; Liu, Y.; Yang, Y.; Zhang, J. Anal. Chem.2015, 87 (24), 12215. doi: 10.1021/acs.analchem.5b03139

    64. [64]

      Zhuang, J.; Lai, W.; Xu, M.; Zhou, Q.; Tang, D. ACS Appl. Mat.Interfaces 2015, 7 (15), 8330. doi: 10.1021/acsami.5b01923

    65. [65]

      Li, J.; Tu, W.; Li, H.; Han, M.; Lan, Y.; Dai, Z.; Bao, J. Anal.Chem.2014, 86 (2), 1306. doi: 10.1021/ac404121c

    66. [66]

      Ge, L.; Wang, P.; Ge, S.; Li, N.; Yu, J.; Yan, M.; Huang, J. Anal.Chem.2013, 85 (8), 3961. doi: 10.1021/ac4001496

    67. [67]

      Wang, G. L.; Yu, P. P.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. J. Phys. Chem. C 2009, 113 (25), 11142. doi: 10.1021/jp902069s

    68. [68]

      Zhao, W.W.; Ma, Z. Y.; Yu, P. P.; Dong, X. Y.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Anal. Chem.2012, 84 (2), 917. doi: 10.1021/ac203184g

    69. [69]

      Zhao, W.W.; Ma, Z. Y.; Yan, D. Y.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Anal.Chem.2012, 84 (24), 10518. doi: 10.1021/ac3028799

    70. [70]

      Zhao, W.W.; Liu, Z.; Shan, S.; Zhang, W.W.; Wang, J.; Ma, Z.Y.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Sci. Rep.2014, 4, 4426. doi: 10.1038/srep04426

    71. [71]

      Zhao, W.W.; Shan, S.; Ma, Z. Y.; Wan, L. N.; Xu, J. J.; Chen, H.Y. Anal. Chem.2013, 85 (24), 11686. doi: 10.1021/ac403691a

    72. [72]

      Zhao, W.W.; Chen, R.; Dai, P. P.; Li, X. L.; Xu, J. J.; Chen, H.Y. Anal. Chem.2014, 86 (23), 11513. doi: 10.1021/ac503969e

    73. [73]

      Zhang, N.; Ma, Z. Y.; Ruan, Y. F.; Zhao, W.W.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Anal. Chem.2016, 88 (4), 1990-1994. doi: 10.1021/acs.analchem.5b04579

    74. [74]

      Zhao, W.W.; Han, Y. M.; Zhu, Y. C.; Zhang, N.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Anal. Chem.2015, 87 (11), 5496. doi: 10.1021/acs.analchem.5b01360

    75. [75]

      Li, Y. J.; Ma, M. J.; Zhu, J. J. Anal. Chem.2012, 84 (23), 10492. doi: 10.1021/ac302853y

    76. [76]

      Fan, G. C.; Zhao, M.; Zhu, H.; Shi, J. J.; Zhang, J. R.; Zhu, J. J.J. Phys. Chem. C 2016, 120 (29), 15657. doi: 10.1021/acs.jpcc.5b08131

    77. [77]

      Zeng, X.; Tu, W.; Li, J.; Bao, J.; Dai, Z. ACS Appl. Mat.Interfaces 2014, 6 (18), 16197. doi: 10.1021/am5043164

    78. [78]

      Wang, X.; Yan, T.; Li, Y.; Liu, Y.; Du, B.; Ma, H.; Wei, Q. Sci.Rep.2015, 5, 17945. doi: 10.1038/srep17945

    79. [79]

      Jin, L. Y.; Dong, Y. M.; Wu, X. M.; Cao, G. X.; Wang, G. L.Anal. Chem.2015, 87 (20), 10429. doi: 10.1021/acs.analchem.5b02728

    80. [80]

      Shu, J.; Qiu, Z.; Zhuang, J.; Xu, M.; Tang, D. ACS Appl. Mat.Interfaces 2015, 7 (42), 23812. doi: 10.1021/acsami.5b08742

    81. [81]

      Zhuang, J.; Tang, D.; Lai, W.; Xu, M.; Tang, D. Anal. Chem.2015, 87 (18), 9473. doi: 10.1021/acs.analchem.5b02676

    82. [82]

      Da, P.; Li, W.; Lin, X.; Wang, Y.; Tang, J.; Zheng, G. Anal.Chem.2014, 86 (13), 6633. doi: 10.1021/ac501406x

    83. [83]

      Hu, C.; Zheng, J.; Su, X.; Wang, J.; Wu, W.; Hu, S. Anal. Chem.2013, 85 (21), 10612. doi: 10.1021/ac4028005

    84. [84]

      Zhao, W.W.; Zhang, L.; Xu, J. J.; Chen, H. Y. Chem. Commun.2012, 48 (76), 9456. doi: 10.1039/C2CC34543A

    85. [85]

      Wang, P.; Ge, L.; Ge, S.; Yu, J.; Yan, M.; Huang, J. Chem.Commun.2013, 49 (32), 3294. doi: 10.1039/C3CC00149K

    86. [86]

      Sun, G.; Zhang, Y.; Kong, Q.; Ma, C.; Yu, J.; Ge, S.; Yan, M.; Song, X. J. Mater. Chem. B 2014, 2 (44), 7679. doi: 10.1039/C4TB01119H

    87. [87]

      Wang, Y.; Ge, L.; Wang, P.; Yan, M.; Ge, S.; Li, N.; Yu, J.; Huang, J. Lab on a Chip 2013, 13 (19), 3945. doi: 10.1039/C3LC50430A

    88. [88]

      Sun, G.; Zhang, Y.; Kong, Q.; Zheng, X.; Yu, J.; Song, X.Biosens. Bioelectron.2015, 66, 565. doi: 10.1016/j.bios.2014.12.020

    89. [89]

      Jiang, Y.; Qin, D. D.; Fan, Y. R.; Guo, H. X.; Wang, S. X.; Ning, X. M.; Lu, X. Q. RSC Adv.2015, 5 (70), 56697. doi: 10.1039/C5RA08485G

    90. [90]

      Aaronson, B. D. B.; Byers, J. C.; Colburn, A.W.; McKelvey, K.; Unwin, P. R. Anal. Chem.2015, 87 (8), 4129. doi: 10.1021/acs.analchem.5b00288

  • 加载中
计量
  • PDF下载量:  8
  • 文章访问数:  2307
  • HTML全文浏览量:  429
文章相关
  • 收稿日期:  2016-10-12
  • 修回日期:  2016-11-14
通讯作者: 陈斌, bchen63@163.com
  • 1. 

    沈阳化工大学材料科学与工程学院 沈阳 110142

  1. 本站搜索
  2. 百度学术搜索
  3. 万方数据库搜索
  4. CNKI搜索

/

返回文章