研教融合型药学基础化学教学案例库的构建与思考

展鹏

引用本文: 展鹏. 研教融合型药学基础化学教学案例库的构建与思考[J]. 大学化学, 2026, 41(8): 130-138. doi: 10.12461/PKU.DXHX202507079 shu
Citation:  Peng Zhan. 研教融合型药学基础化学教学案例库的构建与思考[J]. University Chemistry, 2026, 41(8): 130-138. doi: 10.12461/PKU.DXHX202507079 shu

研教融合型药学基础化学教学案例库的构建与思考

    通讯作者: 展鹏,E-mial:13793130595@163.com
  • 基金项目:

    山东省本科教学改革研究项目(M2023290);山东大学教育教学改革研究项目(2025Y155);2025年齐鲁医学特色本科教育教学研究(重点项目);齐鲁医学院研究生优质教育教学资源项目(qlyxyjs-2025Z11);2025年度山东大学课堂教学改革课程(序号186)

摘要: 围绕“研教融合”理念,系统阐述了药学基础化学(无机化学)教学案例库的构建路径与实践经验。案例库以“前沿成果-基础原理-药学场景”三向贯通为核心,精选NatureScienceCell等顶级期刊成果,转化为可教学的典型案例,涵盖分子结构、配位化学、氧化还原、元素化学等知识点。案例设计突出“临床问题-药学前沿-中药专题-生命科学发现”四条主线,强化学生从分子层面理解药物机制与研发实践的能力。

English

    1. [1]

      朱亚先, 周立亚, 匡勤, 王凡, 王颖霞, 郑兰荪. 大学化学, 2022, 37(11), 2205037.

    2. [2]

      匡勤, 郑兰荪, 朱亚先. 大学化学, 2024, 39(10), 14.

    3. [3]

      蔡苹, 朱亚先, 胡涛. 大学化学, 2024, 39(10), 84.

    4. [4]

      鹿现永, 胡涛. 大学化学, 2025, 40(7), 127.

    5. [5]

      展鹏, 刘新泳. 大学化学, 2023, 38(12), 10.

    6. [6]

      展鹏. 大学化学, 2023, 38(12), 1.

    7. [7]

      展鹏, 刘新泳. 大学化学, 2022, 37(11), 2202034.

    8. [8]

      展鹏, 蒋小飞, 王艺铭, 兰共德, 刘新泳. 大学化学, 2019, 34(11), 61.

    9. [9]

      T. Shimajiri, S. Kawaguchi, T. Suzuki, Y. Ishigaki, Nature 2024, 634(8033), 347.T. Shimajiri, S. Kawaguchi, T. Suzuki, Y. Ishigaki, Nature 2024, 634(8033), 347.

    10. [10]

      S.E. Wheeler, J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(23), 19738.S.E. Wheeler, J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(23), 19738.

    11. [11]

      超越“氢键”, 全新定义! [2025-08-21]. https://mp.weixin.qq.com/s/DT11j64KFUyeFFwnAzPnEQ

    12. [12]

      S. Borkar, P. Baumli, T. Vance, E. Sharma, X. Shi, J.Y. Wu, G. Yao, D. Myung, G.G. Fuller, Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A. 2024, 121(31), e2407501121.S. Borkar, P. Baumli, T. Vance, E. Sharma, X. Shi, J.Y. Wu, G. Yao, D. Myung, G.G. Fuller, Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A. 2024, 121(31), e2407501121.

    13. [13]

      Q. Tan, Y. Zhu, J. Li, Z. Chen, G.W. Han, I. Kufareva, T. Li, L. Ma, G. Fenalti, J. Li, et al., Science 2013, 341(6152), 1387.Q. Tan, Y. Zhu, J. Li, Z. Chen, G.W. Han, I. Kufareva, T. Li, L. Ma, G. Fenalti, J. Li, et al., Science 2013, 341(6152), 1387.

    14. [14]

      Z. Han, J. Li, Q. Liao, R. Luo, L. Wu, Y. Shi, L. Zhou, Q. Zhang, M. Erdélyi, W. Zhu, et al., J. Med. Chem. 2025, 68(9), 9537.Z. Han, J. Li, Q. Liao, R. Luo, L. Wu, Y. Shi, L. Zhou, Q. Zhang, M. Erdélyi, W. Zhu, et al., J. Med. Chem. 2025, 68(9), 9537.

    15. [15]

      J. Velcicky, E. Ngo, M.R. Bauer, A. Meyer, A. Schlapbach, S. Racine, D. Orain, D. Pflieger, S. Teixeira-Fouchard, C. Dubois, et al., ChemMedChem 2025, 20(7), e202400851.J. Velcicky, E. Ngo, M.R. Bauer, A. Meyer, A. Schlapbach, S. Racine, D. Orain, D. Pflieger, S. Teixeira-Fouchard, C. Dubois, et al., ChemMedChem 2025, 20(7), e202400851.

    16. [16]

      M.H. Daniels, J. Castro, Y.T. Lee, D. Gotur, K.E. Knockenhauer, S. Grigoriu, G.J. Lockbaum, J.E. Cheong, C. Lu, D. Brennan, et al., J. Med. Chem. 2025, 68(9), 9537.M.H. Daniels, J. Castro, Y.T. Lee, D. Gotur, K.E. Knockenhauer, S. Grigoriu, G.J. Lockbaum, J.E. Cheong, C. Lu, D. Brennan, et al., J. Med. Chem. 2025, 68(9), 9537.

    17. [17]

      D.E. Heppner, J. Med. Chem. 2025, 68(5), 4991.D.E. Heppner, J. Med. Chem. 2025, 68(5), 4991.

    18. [18]

      S. Duan, M. Hua, C.W. Zhang, W. Hong, Y. Yan, A. Jazzar, C. Chen, P. Shi, M. Si, D. Wu, et al., Chem. Rev. 2025, 125(12), 1.S. Duan, M. Hua, C.W. Zhang, W. Hong, Y. Yan, A. Jazzar, C. Chen, P. Shi, M. Si, D. Wu, et al., Chem. Rev. 2025, 125(12), 1.

    19. [19]

      Y. Zhou, H. Ye, Y. Yu, C. Ge, M. Yin, Z. Liu, J. Shen, R. Zhou, Y. Li, K.W. Leong, et al., J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(8), 6612.Y. Zhou, H. Ye, Y. Yu, C. Ge, M. Yin, Z. Liu, J. Shen, R. Zhou, Y. Li, K.W. Leong, et al., J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(8), 6612.

    20. [20]

      Y. Zhang, M. Luo, X. Shi, A. Li, W. Zhou, Y. Yin, H. Wang, W.L. Wong, X. Feng, Q. He, Sci. Adv. 2024, 10(30), eadp4872.Y. Zhang, M. Luo, X. Shi, A. Li, W. Zhou, Y. Yin, H. Wang, W.L. Wong, X. Feng, Q. He, Sci. Adv. 2024, 10(30), eadp4872.

    21. [21]

      A. Pérez-Romero, M. Cano-Muñoz, C. López-Chamorro, F. Conejero-Lara, O. Palacios, J.A. Dobado, M.A. Galindo, Angew. Chem. Int. Ed. 2024, 63(11), e202400261.A. Pérez-Romero, M. Cano-Muñoz, C. López-Chamorro, F. Conejero-Lara, O. Palacios, J.A. Dobado, M.A. Galindo, Angew. Chem. Int. Ed. 2024, 63(11), e202400261.

    22. [22]

      D. Wu, J. Zhou, Z. Zhang, Y. Cao, K. Ping, S. Qi, J. Du, G. Yu, Adv. Sci. (Weinh) 2025, 12(11), e2408518.D. Wu, J. Zhou, Z. Zhang, Y. Cao, K. Ping, S. Qi, J. Du, G. Yu, Adv. Sci. (Weinh) 2025, 12(11), e2408518.

    23. [23]

      蔡伟, 巩仔鹏, 柴智, 张乐乐, 吴佳桐, 刘学伟. 中草药, 2024, 56(2), 753.

    24. [24]

      刘若雨, 王祖驰, 李肖. 药学学报, 2025, 60(9), 2752.

    25. [25]

      B.K. Mehta, S.S. Singh, S. Chaturvedi, M. Wahajuddin, T.S. Thakur, Cryst. Growth Des. 2018, 18, 1581.B.K. Mehta, S.S. Singh, S. Chaturvedi, M. Wahajuddin, T.S. Thakur, Cryst. Growth Des. 2018, 18, 1581.

    26. [26]

      Z. Zhou, W. Li, W.J. Sun, T. Lu, H.H.Y. Tong, C.C. Sun, Y. Zheng, Int. J. Pharm. 2016, 509, 391.Z. Zhou, W. Li, W.J. Sun, T. Lu, H.H.Y. Tong, C.C. Sun, Y. Zheng, Int. J. Pharm. 2016, 509, 391.

    27. [27]

      J. Chen, H. Zeng, Langmuir 2022, 38(43), 12999.J. Chen, H. Zeng, Langmuir 2022, 38(43), 12999.

    28. [28]

      L. Jing, E. Deplazes, J.K. Clegg, X. Wu, Nat. Chem. 2024, 16(3), 335.L. Jing, E. Deplazes, J.K. Clegg, X. Wu, Nat. Chem. 2024, 16(3), 335.

    29. [29]

      S. Bansal, D. Liu, Q. Mao, N. Bauer, B. Wang, J. Med. Chem. 2024, 67(12), 9789.S. Bansal, D. Liu, Q. Mao, N. Bauer, B. Wang, J. Med. Chem. 2024, 67(12), 9789.

    30. [30]

      M.D. McCurry, G.D. D’Agostino, J.T. Walsh, J.E. Bisanz, I. Zalosnik, X. Dong, D.J. Morris, J.R. Korzenik, A.G. Edlow, E.P. Balskus, et al., Cell 2024, 187(12), 2952.M.D. McCurry, G.D. D’Agostino, J.T. Walsh, J.E. Bisanz, I. Zalosnik, X. Dong, D.J. Morris, J.R. Korzenik, A.G. Edlow, E.P. Balskus, et al., Cell 2024, 187(12), 2952.

    31. [31]

      J. Han, S. Wang, W. Fang, Y. Yang, R. Zhou, Y. Zhang, J. Yu, R. Tang, Z. Liu, Z. Gu, Nat. Cancer 2025, 6(6), 1.J. Han, S. Wang, W. Fang, Y. Yang, R. Zhou, Y. Zhang, J. Yu, R. Tang, Z. Liu, Z. Gu, Nat. Cancer 2025, 6(6), 1.

    32. [32]

      X. Yue, L. Peng, S. Liu, B. Zhang, X. Zhang, H. Chang, Y. Pei, X. Li, J. Liu, W. Shui, et al., Cell Res. 2025, 35(4), 1.X. Yue, L. Peng, S. Liu, B. Zhang, X. Zhang, H. Chang, Y. Pei, X. Li, J. Liu, W. Shui, et al., Cell Res. 2025, 35(4), 1.

    33. [33]

      L. Guo, K. Zhu, Y.N. Zhong, M. Gao, J. Liu, Z. Qi, Z. Liu, N. Rong, M. Zhang, D. Li, et al., Mol. Cell 2025, 85(8), 1658.L. Guo, K. Zhu, Y.N. Zhong, M. Gao, J. Liu, Z. Qi, Z. Liu, N. Rong, M. Zhang, D. Li, et al., Mol. Cell 2025, 85(8), 1658.

    34. [34]

      L.N. Chen, H. Zhou, K. Xi, S. Cheng, Y. Liu, Y. Fu, X. Ma, P. Xu, S.Y. Ji, W.W. Wang, et al., Mol. Cell 2025, 85(8), 1640.L.N. Chen, H. Zhou, K. Xi, S. Cheng, Y. Liu, Y. Fu, X. Ma, P. Xu, S.Y. Ji, W.W. Wang, et al., Mol. Cell 2025, 85(8), 1640.

    35. [35]

      M.K. Howard, N. Hoppe, X.P. Huang, D. Mitrovic, C.B. Billesbølle, C.B. Macdonald, E. Mehrotra, P. Rockefeller Grimes, D.D. Trinidad, L. Delemotte, et al., Cell 2025, 188(3), 671.M.K. Howard, N. Hoppe, X.P. Huang, D. Mitrovic, C.B. Billesbølle, C.B. Macdonald, E. Mehrotra, P. Rockefeller Grimes, D.D. Trinidad, L. Delemotte, et al., Cell 2025, 188(3), 671.

    36. [36]

      X. Wen, P. Shang, H. Chen, L. Guo, N. Rong, X. Jiang, X. Li, J. Liu, G. Yang, J. Zhang, et al., Cell 2025, 188(3), 653.X. Wen, P. Shang, H. Chen, L. Guo, N. Rong, X. Jiang, X. Li, J. Liu, G. Yang, J. Zhang, et al., Cell 2025, 188(3), 653.

    37. [37]

      B. Li, H. Ming, S. Qin, E.C. Nice, J. Dong, Z. Du, C. Huang, Signal Transduct. Target. Ther. 2025, 10(1), 72.B. Li, H. Ming, S. Qin, E.C. Nice, J. Dong, Z. Du, C. Huang, Signal Transduct. Target. Ther. 2025, 10(1), 72.

    38. [38]

      杜鹏, 高利增, 焦健, 范克龙, 阎锡蕴. 中国科学院院刊, 2024, 39(5), 809.

    39. [39]

      范克龙, 高利增, 魏辉, 江冰, 王大吉, 张若飞, 贺久洋, 孟祥芹, 王卓然, 樊慧真, 等. 化学进展, 2023, 35(1), 1.

    40. [40]

      F. Zhang, Y. Zheng, L. Wang, Y. Kang, H. Dong, H. Li, X. Zhao, B. Li, H. Chen, J. Qiu, et al., ACS Nano 2024, 18(32), 21246.F. Zhang, Y. Zheng, L. Wang, Y. Kang, H. Dong, H. Li, X. Zhao, B. Li, H. Chen, J. Qiu, et al., ACS Nano 2024, 18(32), 21246.

    41. [41]

      Q. Fu, S. Zhang, S. Shen, Z. Gu, J. Chen, D. Song, P. Sun, C. Wang, Z. Guo, Y. Xiao, et al., Nat. Biomed. Eng. 2024, 8(11), 1425.Q. Fu, S. Zhang, S. Shen, Z. Gu, J. Chen, D. Song, P. Sun, C. Wang, Z. Guo, Y. Xiao, et al., Nat. Biomed. Eng. 2024, 8(11), 1425.

    42. [42]

      Y. Chen, X. Yang, K. Li, J. Feng, X. Liu, Y. Li, K. Yang, J. Li, S. Ge, ACS Nano 2024, 18(9), 7024.Y. Chen, X. Yang, K. Li, J. Feng, X. Liu, Y. Li, K. Yang, J. Li, S. Ge, ACS Nano 2024, 18(9), 7024.

    43. [43]

      J. Liu, Y. Shi, Y. Zhao, Y. Liu, X. Yang, K. Li, W. Zhao, J. Han, J. Li, S. Ge, Adv. Sci. (Weinh) 2024, 11(18), e2307269.J. Liu, Y. Shi, Y. Zhao, Y. Liu, X. Yang, K. Li, W. Zhao, J. Han, J. Li, S. Ge, Adv. Sci. (Weinh) 2024, 11(18), e2307269.

    44. [44]

      Z. Chen, Y. Yang, X. Qiu, H. Zhou, R. Wang, H. Xiong, J. Am. Chem. Soc. 2024, 146(31), 21568.Z. Chen, Y. Yang, X. Qiu, H. Zhou, R. Wang, H. Xiong, J. Am. Chem. Soc. 2024, 146(31), 21568.

    45. [45]

      徐振娜, 丁浩冉, 徐子航, 吴梦茹, 朱叶寒, 周梦娇, 李遇伯, 樊慧蓉, 姚雅琦. 药学学报, 2025, 60(4), 919.

    46. [46]

      J. Huang, X. Pan, N. Yan, Nat. Rev. Mol. Cell Biol. 2024, 25(11), 904.J. Huang, X. Pan, N. Yan, Nat. Rev. Mol. Cell Biol. 2024, 25(11), 904.

    47. [47]

      临床批文+2! 学院谭俊教授团队自主研发新药获临床I期试验批件. [2025-08-21]. https://mp.weixin.qq.com/s/uPKtcxeEdjphv83tV0z7jw

    48. [48]

      C. Li, Y. Wu, S. Bao, H. Li, Z. Xu, J. Yan, X. Yu, L. He, T. Zhang, W. Liu, et al., J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(17), 14139.C. Li, Y. Wu, S. Bao, H. Li, Z. Xu, J. Yan, X. Yu, L. He, T. Zhang, W. Liu, et al., J. Am. Chem. Soc. 2025, 147(17), 14139.

    49. [49]

      Q. Zhang, Q. Liang, G. Wang, X. Xie, Y. Cao, N. Sheng, Z. Zeng, C. Ren, JACS Au 2024, 4(10), 3869.Q. Zhang, Q. Liang, G. Wang, X. Xie, Y. Cao, N. Sheng, Z. Zeng, C. Ren, JACS Au 2024, 4(10), 3869.

    50. [50]

      U. Contaldo, D. Savant-Aira, A. Vergnes, J. Becam, F. Biaso, M. Ilbert, L. Aussel, B. Ezraty, E. Lojou, I. Mazurenko, Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A. 2024, 121(42), e2402862121.U. Contaldo, D. Savant-Aira, A. Vergnes, J. Becam, F. Biaso, M. Ilbert, L. Aussel, B. Ezraty, E. Lojou, I. Mazurenko, Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A. 2024, 121(42), e2402862121.

    51. [51]

      Y. Li, J. Ma, R. Wang, Y. Luo, S. Zheng, X. Wang, Cell Metab. 2024, 36(9), 2118.Y. Li, J. Ma, R. Wang, Y. Luo, S. Zheng, X. Wang, Cell Metab. 2024, 36(9), 2118.

    52. [52]

      S. Wang, M. Qin, X. Fan, C. Jiang, Q. Hou, Z. Ye, X. Zhang, Y. Yang, J. Xiao, K. Wallace, et al., Ageing Res. Rev. 2024, 101, 102498.S. Wang, M. Qin, X. Fan, C. Jiang, Q. Hou, Z. Ye, X. Zhang, Y. Yang, J. Xiao, K. Wallace, et al., Ageing Res. Rev. 2024, 101, 102498.

    53. [53]

      Y. Xia, X. Wei, P. Gao, C. Wang, A. de Jong, J.H.K. Chen, M.J. Rodríguez-Sánchez, A. Rodríguez-Nogales, P. Diez-Echave, J. Gálvez, et al., Nat. Microbiol. 2024, 9(10), 2600.Y. Xia, X. Wei, P. Gao, C. Wang, A. de Jong, J.H.K. Chen, M.J. Rodríguez-Sánchez, A. Rodríguez-Nogales, P. Diez-Echave, J. Gálvez, et al., Nat. Microbiol. 2024, 9(10), 2600.

    54. [54]

      H. Zhang, Y. Zhang, Y. Zhang, H. Li, M. Ou, Y. Yu, F. Zhang, H. Yin, Z. Mao, L. Mei, Nat. Commun. 2024, 15(1), 6783.H. Zhang, Y. Zhang, Y. Zhang, H. Li, M. Ou, Y. Yu, F. Zhang, H. Yin, Z. Mao, L. Mei, Nat. Commun. 2024, 15(1), 6783.

    55. [55]

      J. Wang, S. Liang, D. Zhu, X. Ma, Q. Peng, G. Wang, Y. Wang, T. Chen, M. Wu, T.Y. Hu, et al., J. Am. Chem. Soc. 2024, 146(31), 21568.J. Wang, S. Liang, D. Zhu, X. Ma, Q. Peng, G. Wang, Y. Wang, T. Chen, M. Wu, T.Y. Hu, et al., J. Am. Chem. Soc. 2024, 146(31), 21568.

    56. [56]

      L. You, J. Kou, M. Wang, G. Ji, X. Li, C. Su, F. Zheng, M. Zhang, Y. Wang, T. Chen, et al., Nat. Commun. 2024, 15(1), 2268.L. You, J. Kou, M. Wang, G. Ji, X. Li, C. Su, F. Zheng, M. Zhang, Y. Wang, T. Chen, et al., Nat. Commun. 2024, 15(1), 2268.

    57. [57]

      王一岩, 吴国政, 郑永和. 现代远程教育研究, 2024, No. 6, 46.

  • 加载中
计量
  • PDF下载量:  0
  • 文章访问数:  90
  • HTML全文浏览量:  12
文章相关
  • 发布日期:  2026-01-06
  • 收稿日期:  2025-07-20
  • 接受日期:  2025-08-27
通讯作者: 陈斌, bchen63@163.com
  • 1. 

    沈阳化工大学材料科学与工程学院 沈阳 110142

  1. 本站搜索
  2. 百度学术搜索
  3. 万方数据库搜索
  4. CNKI搜索

/

返回文章