碳量子点的合成研究进展与展望

孙墨杰 赵志海 陈红梅 聂富强

引用本文: 孙墨杰, 赵志海, 陈红梅, 聂富强. 碳量子点的合成研究进展与展望[J]. 化学通报, 2016, 79(8): 691-698. shu
Citation:  Sun Mojie, Zhao Zhihai, Chen Hongmei, Nie Fuqiang. Research Progress and Prospective of Synthesizing Carbon Quantum Dots[J]. Chemistry, 2016, 79(8): 691-698. shu

碳量子点的合成研究进展与展望

    通讯作者: 陈红梅,女,40岁,助理研究员,从事微流控芯片技术研究,E-mail:hongmeichen@semi.ac.cn;聂富强,男,38岁,博士,研究员,从事微流控芯片技术研究,E-mail:fqnie2012@sinano.ac.cn; 陈红梅,女,40岁,助理研究员,从事微流控芯片技术研究,E-mail:hongmeichen@semi.ac.cn;聂富强,男,38岁,博士,研究员,从事微流控芯片技术研究,E-mail:fqnie2012@sinano.ac.cn
  • 基金项目:

    国家自然科学基金项目(21271182) 

    中国博士后科学基金项目(2014M550794)资助 

摘要: 碳量子点(CQDs)呈现出的亲水性、低细胞毒性、化学及光稳定性等优异性质,使其在化学、生物医学、传感学及光电子学领域得到了广泛的关注与应用。本文重点介绍CQDs合成的最新进展,总结了宏观条件下CQDs合成的自上而下法(弧光放电、激光烧蚀、电化学等)与自下而上法(化学氧化、热分解、微波加热等),比较了不同合成方法中碳源的利用率、反应条件、产物的尺寸分布、荧光性能及应用,讨论了各种合成方法的成功之处与存在的问题。文中详细介绍了基于微反应器原理的反胶束法和模板法在CQDs尺寸可控合成领域的应用。微流控芯片技术在纳米材料合成中显现安全、高效、可控等优于宏观反应体系的优势,结合目前微流控芯片合成CQDs的研究进展,可以预期微流控芯片在不久的将来将会在CQDs的合成中得到更成功的应用。

English

    1. [1] X Y Xu, R Ray, Y L Gu et al. J. Am. Chem. Soc., 2004, 126(40): 12736~12737.[1] X Y Xu, R Ray, Y L Gu et al. J. Am. Chem. Soc., 2004, 126(40): 12736~12737.

    2. [2] S N Baker, G A Baker. Angew. Chem. Int. Ed., 2010, 49(38): 6726~6744.[2] S N Baker, G A Baker. Angew. Chem. Int. Ed., 2010, 49(38): 6726~6744.

    3. [3] S Y Lim, W Shen, Z Gao. Chem. Soc. Rev., 2015, 44(1): 362~381.[3] S Y Lim, W Shen, Z Gao. Chem. Soc. Rev., 2015, 44(1): 362~381.

    4. [4] Y Sha, J Lou, S Bai et al. Mater. Res. Bull., 2013, 48(4): 1728~1731.[4] Y Sha, J Lou, S Bai et al. Mater. Res. Bull., 2013, 48(4): 1728~1731.

    5. [5] W Kong, H Wu, Z Ye et al. J. Lumin., 2014, 148: 238~242.[5] W Kong, H Wu, Z Ye et al. J. Lumin., 2014, 148: 238~242.

    6. [6] Z Huang, F Lin, M Hu et al. J. Lumin., 2014,151: 100~105.[6] Z Huang, F Lin, M Hu et al. J. Lumin., 2014,151: 100~105.

    7. [7] B Wang, S Zhuo, L Chen et al. Spectrochim. Acta A, 2014, 131: 384~387.[7] B Wang, S Zhuo, L Chen et al. Spectrochim. Acta A, 2014, 131: 384~387.

    8. [8] H Hamishehkar, B Ghasemzadeh, A Naseri et al. Spectrochim. Acta A, 2015, 150: 934~939.[8] H Hamishehkar, B Ghasemzadeh, A Naseri et al. Spectrochim. Acta A, 2015, 150: 934~939.

    9. [9] J Yao, M Yang, Y Duan. Chem. Rev., 2014, 114(12):6130~6178.[9] J Yao, M Yang, Y Duan. Chem. Rev., 2014, 114(12):6130~6178.

    10. [10] W Wang, L Cheng, W Liu. Sci. China Chem., 2014, 57(4): 522~539.[10] W Wang, L Cheng, W Liu. Sci. China Chem., 2014, 57(4): 522~539.

    11. [11] Y Zhu, X Ji, C Pan et al. Energ. Environ. Sci., 2013, 6(12): 3665~3675.[11] Y Zhu, X Ji, C Pan et al. Energ. Environ. Sci., 2013, 6(12): 3665~3675.

    12. [12] Y Q Zhang, D K Ma, Y G Zhang et al. Nano Energy, 2013, 2(5): 545~552.[12] Y Q Zhang, D K Ma, Y G Zhang et al. Nano Energy, 2013, 2(5): 545~552.

    13. [13] W Kwon, S Do, J Lee et al. Chem. Mater., 2013, 25(9): 1893~1899.[13] W Kwon, S Do, J Lee et al. Chem. Mater., 2013, 25(9): 1893~1899.

    14. [14] R Liu, H Huang, H Li et al. ACS Catalysis, 2014, 4(1): 328~336.[14] R Liu, H Huang, H Li et al. ACS Catalysis, 2014, 4(1): 328~336.

    15. [15] H Li, R Liu, W Kong et al. Nanoscale, 2014, 6(2): 867~873.[15] H Li, R Liu, W Kong et al. Nanoscale, 2014, 6(2): 867~873.

    16. [16] M Pumera. Chem. Commun., 2011, 47(20): 5671~5680.[16] M Pumera. Chem. Commun., 2011, 47(20): 5671~5680.

    17. [17] K S Krishna, Y Li, S Li et al. Adv. Drug Deliver. Rev., 2013, 65(11-12): 1470~1495.[17] K S Krishna, Y Li, S Li et al. Adv. Drug Deliver. Rev., 2013, 65(11-12): 1470~1495.

    18. [18] A Knauer, J M Koehler. Nanotechnol. Rev., 2014, 3(1): 5~26.[18] A Knauer, J M Koehler. Nanotechnol. Rev., 2014, 3(1): 5~26.

    19. [19] P R Makgwane, S S Ray. J. Nanosci. Nanotechno., 2014, 14(2): 1338~1363.[19] P R Makgwane, S S Ray. J. Nanosci. Nanotechno., 2014, 14(2): 1338~1363.

    20. [20] M Bottini, C Balasubramanian, M I Dawson et al. J. Phys. Chem. B, 2006, 110(2): 831~836.[20] M Bottini, C Balasubramanian, M I Dawson et al. J. Phys. Chem. B, 2006, 110(2): 831~836.

    21. [21] Y P Sun, B Zhou, Y Lin et al. J. Am. Chem. Soc., 2006, 128(24): 7756~7757.[21] Y P Sun, B Zhou, Y Lin et al. J. Am. Chem. Soc., 2006, 128(24): 7756~7757.

    22. [22] S L Hu, K Y Niu, J Sun et al. J. Mater. Chem., 2009, 19(4): 484~488.[22] S L Hu, K Y Niu, J Sun et al. J. Mater. Chem., 2009, 19(4): 484~488.

    23. [23] S T Yang, L Cao, P G Luo et al. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131(32): 11308~11309.[23] S T Yang, L Cao, P G Luo et al. J. Am. Chem. Soc., 2009, 131(32): 11308~11309.

    24. [24] S T Yang, X Wang, H Wang et al. J. Phy. Chem. C, 2009, 113(42): 18110~18114.[24] S T Yang, X Wang, H Wang et al. J. Phy. Chem. C, 2009, 113(42): 18110~18114.

    25. [25] H Li, X He, Z Kang et al. Angew. Chem., 2010, 49(26): 4430~4434.[25] H Li, X He, Z Kang et al. Angew. Chem., 2010, 49(26): 4430~4434.

    26. [26] Y Hou, Q Lu, J Deng et al. Anal. Chim. Acta, 2015, 866: 69~74.[26] Y Hou, Q Lu, J Deng et al. Anal. Chim. Acta, 2015, 866: 69~74.

    27. [27] X Shao, H Gu, Z Wang et al. Anal. Chem., 2013, 85(1): 418~425.[27] X Shao, H Gu, Z Wang et al. Anal. Chem., 2013, 85(1): 418~425.

    28. [28] K Qu, J Wang, J Ren et al. Chem. Eur. J., 2013, 19(22): 7243~7249.[28] K Qu, J Wang, J Ren et al. Chem. Eur. J., 2013, 19(22): 7243~7249.

    29. [29] Z Qian, J Ma, X Shan et al. Chem. Eur. J., 2014, 20(8): 2254~2263.[29] Z Qian, J Ma, X Shan et al. Chem. Eur. J., 2014, 20(8): 2254~2263.

    30. [30] D Mosconi, D Mazzier, S Silvestrini et al. Acs Nano, 2015, 9(4): 4156~4164.[30] D Mosconi, D Mazzier, S Silvestrini et al. Acs Nano, 2015, 9(4): 4156~4164.

    31. [31] Y Dong, N Zhou, X Lin et al. Chem. Mater., 2010, 22(21): 5895~5899.[31] Y Dong, N Zhou, X Lin et al. Chem. Mater., 2010, 22(21): 5895~5899.

    32. [32] Y Liu, C Y Liu, Z Y Zhang. J. Colloid Interf. Sci., 2011, 356(2): 416~421.[32] Y Liu, C Y Liu, Z Y Zhang. J. Colloid Interf. Sci., 2011, 356(2): 416~421.

    33. [33] P C Hsu, H T Chang. Chem. Commun., 2012, 48(33): 3984~3986.[33] P C Hsu, H T Chang. Chem. Commun., 2012, 48(33): 3984~3986.

    34. [34] L Tian, D Ghosh, W Chen et al. Chem. Mater., 2009, 21(13): 2803~2809.[34] L Tian, D Ghosh, W Chen et al. Chem. Mater., 2009, 21(13): 2803~2809.

    35. [35] Z A Qiao, Y Wang, Y Gao et al. Chem. Commun., 2010, 46(46): 8812~8814.[35] Z A Qiao, Y Wang, Y Gao et al. Chem. Commun., 2010, 46(46): 8812~8814.

    36. [36] S Sahu, B Behera, T K Maiti et al. Chem. Commun., 2012, 48(70): 8835~8837.[36] S Sahu, B Behera, T K Maiti et al. Chem. Commun., 2012, 48(70): 8835~8837.

    37. [37] F Nawaz, L Wang, L F Zhu et al. Chem. Res. Chin. Univer., 2013, 29(3): 401~403.[37] F Nawaz, L Wang, L F Zhu et al. Chem. Res. Chin. Univer., 2013, 29(3): 401~403.

    38. [38] J Gu, W Wang, Q Zhang et al. RSC Adv., 2013, 3(36): 15589~15591.[38] J Gu, W Wang, Q Zhang et al. RSC Adv., 2013, 3(36): 15589~15591.

    39. [39] S Zhu, Q Meng, L Wang et al. Angew. Chem. Int. Ed., 2013, 52(14): 3953~3957.[39] S Zhu, Q Meng, L Wang et al. Angew. Chem. Int. Ed., 2013, 52(14): 3953~3957.

    40. [40] S K Bhunia, A Saha, A R Maity et al. Sci. Reports, 2013, 3: 1473.[40] S K Bhunia, A Saha, A R Maity et al. Sci. Reports, 2013, 3: 1473.

    41. [41] F Li, G Wang, H Li et al. Mater. Lett., 2014, 122: 352~354.[41] F Li, G Wang, H Li et al. Mater. Lett., 2014, 122: 352~354.

    42. [42] J Wei, X D Li, H Z Wang et al. J. Inorg. Mater., 2015, 30(9): 925~930.[42] J Wei, X D Li, H Z Wang et al. J. Inorg. Mater., 2015, 30(9): 925~930.

    43. [43] X Shan, L Chai, J Ma et al. Analyst, 2014, 139(10): 2322~2325.[43] X Shan, L Chai, J Ma et al. Analyst, 2014, 139(10): 2322~2325.

    44. [44] X Jia, J Li, E Wang. Nanoscale, 2012, 4(18): 5572~5575.[44] X Jia, J Li, E Wang. Nanoscale, 2012, 4(18): 5572~5575.

    45. [45] H Zhu, X Wang, Y Li et al. Chem. Commun., 2009, (34): 5118~5120.[45] H Zhu, X Wang, Y Li et al. Chem. Commun., 2009, (34): 5118~5120.

    46. [46] Y Liu, N Xiao, N Gong et al. Carbon, 2014, 68: 258~264.[46] Y Liu, N Xiao, N Gong et al. Carbon, 2014, 68: 258~264.

    47. [47] J Wang, C Cheng, Y Huang et al. J. Mater. Chem. C, 2014, 2(25): 5028~5035.[47] J Wang, C Cheng, Y Huang et al. J. Mater. Chem. C, 2014, 2(25): 5028~5035.

    48. [48] Q Wang, H Zheng, Y Long et al. Carbon, 2011, 49(9): 3134~3140.[48] Q Wang, H Zheng, Y Long et al. Carbon, 2011, 49(9): 3134~3140.

    49. [49] Z F Ding, B M Quinn, S K Haram et al. Science, 2002, 296(5571): 1293~1297.[49] Z F Ding, B M Quinn, S K Haram et al. Science, 2002, 296(5571): 1293~1297.

    50. [50] N Myung, Z F Ding, A J Bard. Nano Lett., 2002, 2(11): 1315~1319.[50] N Myung, Z F Ding, A J Bard. Nano Lett., 2002, 2(11): 1315~1319.

    51. [51] Y Bae, N Myung, A J Bard. Nano Lett., 2004, 4(6): 1153~1161.[51] Y Bae, N Myung, A J Bard. Nano Lett., 2004, 4(6): 1153~1161.

    52. [52] H Jiang, H Ju. Anal. Chem., 2007, 79(17): 6690~6696.[52] H Jiang, H Ju. Anal. Chem., 2007, 79(17): 6690~6696.

    53. [53] W Kwon, S W Rhee. Chem. Commun., 2012, 48(43): 5256~5258.[53] W Kwon, S W Rhee. Chem. Commun., 2012, 48(43): 5256~5258.

    54. [54] J Shen, Y Zhu, X Yang et al. Chem. Commun., 2012, 48(31): 3686~3699.[54] J Shen, Y Zhu, X Yang et al. Chem. Commun., 2012, 48(31): 3686~3699.

    55. [55] J Zong, Y Zhu, X Yang et al. Chem. Communi., 2011, 47(2): 764~766.[55] J Zong, Y Zhu, X Yang et al. Chem. Communi., 2011, 47(2): 764~766.

    56. [56] Y Wang, L Dong, R Xiong et al. J. Mater. Chem. C, 2013, 1(46): 7731~7735.[56] Y Wang, L Dong, R Xiong et al. J. Mater. Chem. C, 2013, 1(46): 7731~7735.

    57. [57] X Guo, C F Wang, Z Y Yu et al. Chem. Commun., 2012, 48(21): 2692~2694.[57] X Guo, C F Wang, Z Y Yu et al. Chem. Commun., 2012, 48(21): 2692~2694.

    58. [58] B Zhu, S Sun, Y Wang et al. J. Mater. Chem. C, 2013, 1(3): 580~586.[58] B Zhu, S Sun, Y Wang et al. J. Mater. Chem. C, 2013, 1(3): 580~586.

    59. [59] J Jin, L Dong, K Zhang et al. Chin. J. Org. Chem., 2012, 32(1): 201~209.[59] J Jin, L Dong, K Zhang et al. Chin. J. Org. Chem., 2012, 32(1): 201~209.

    60. [60] K Jahnisch, V Hessel, H Lowe et al. Angew. Chem., 2004, 43(4): 406~446.[60] K Jahnisch, V Hessel, H Lowe et al. Angew. Chem., 2004, 43(4): 406~446.

    61. [61] V K Lamer. Ind. Eng. Chem., 1952, 44(6):1270~1277.[61] V K Lamer. Ind. Eng. Chem., 1952, 44(6):1270~1277.

    62. [62] J Puigmarti-Luis, D Schaffhauser, B R Burg et al. Adv. Mater., 2010, 22(20): 2255~2259.[62] J Puigmarti-Luis, D Schaffhauser, B R Burg et al. Adv. Mater., 2010, 22(20): 2255~2259.

    63. [63] J Leem, H W Kang, S H Ko et al. Nanoscale, 2014, 6(5): 2895~2901.[63] J Leem, H W Kang, S H Ko et al. Nanoscale, 2014, 6(5): 2895~2901.

    64. [64] Q Fu, G Ran, W Xu. RSC Adv., 2015, 5(47): 37512~37516.[64] Q Fu, G Ran, W Xu. RSC Adv., 2015, 5(47): 37512~37516.

    65. [65] G Ran, Q Fu, W Xu. RSC Adv., 2015, 5(19): 14740~14746.[65] G Ran, Q Fu, W Xu. RSC Adv., 2015, 5(19): 14740~14746.

    66. [66] S Gomez-de Pedro, M Puyol, J Alonso-Chamarro. Nanotechnology, 2010, 21(41): 415603.[66] S Gomez-de Pedro, M Puyol, J Alonso-Chamarro. Nanotechnology, 2010, 21(41): 415603.

    67. [67] M J Hossain, H Tsunoyama, M Yamauchi et al. Catal. Today, 2012, 183(1): 101~107.[67] M J Hossain, H Tsunoyama, M Yamauchi et al. Catal. Today, 2012, 183(1): 101~107.

    68. [68] A M Karim, N Al Hasan, S Ivanov et al. J. Phys. Chem. C, 2015, 119(23): 13257~13267.[68] A M Karim, N Al Hasan, S Ivanov et al. J. Phys. Chem. C, 2015, 119(23): 13257~13267.

    69. [69] Y Shu, P Jiang, D W Pang et al. Nanotechnology, 2015, 26(27): 275701.[69] Y Shu, P Jiang, D W Pang et al. Nanotechnology, 2015, 26(27): 275701.

    70. [70] Y Lu, L Zhang, H Lin. Chem. Eur. J., 2014, 20(15): 4246~4250.[70] Y Lu, L Zhang, H Lin. Chem. Eur. J., 2014, 20(15): 4246~4250.

    71. [71] W Dong, S Zhou, Y Dong et al. Luminescence, 2015, 30(6): 867~871.[71] W Dong, S Zhou, Y Dong et al. Luminescence, 2015, 30(6): 867~871.

    72. [72] Q Dou, X Fang, S Jiang et al. RSC Adv., 2015, 5(58): 46817~46822.[72] Q Dou, X Fang, S Jiang et al. RSC Adv., 2015, 5(58): 46817~46822.

    73. [73] S Gomez-de Pedro, A Salinas-Castillo, M Ariza-Avidad et al. Nanoscale, 2014, 6(11): 6018~6024.[73] S Gomez-de Pedro, A Salinas-Castillo, M Ariza-Avidad et al. Nanoscale, 2014, 6(11): 6018~6024.

  • 加载中
计量
  • PDF下载量:  0
  • 文章访问数:  0
  • HTML全文浏览量:  0
文章相关
  • 收稿日期:  2015-12-24
  • 网络出版日期:  2016-03-03
通讯作者: 陈斌, bchen63@163.com
  • 1. 

    沈阳化工大学材料科学与工程学院 沈阳 110142

  1. 本站搜索
  2. 百度学术搜索
  3. 万方数据库搜索
  4. CNKI搜索

/

返回文章